تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى ) — صفحة 304

مساهمون:

ص٣٠٤
هرونى از موسى الا آنست كه بعد از من پيغمبرى نخواهد بود يعنى اگر جايز ميبود كه بعد از من پيغمبرى باشد آن تو ميبودى نه غير تو به جهت جامعيت فضل و عصمت و مزيت علم و انواع محاسن و اخلاق تو نسبت بمردمان و بعد از آن ارشاد اهل ايمان مىكند بكثرهء تحميد و تسبيح و تهليل كه موجب مثوبات جاودانيست و دافع وساوس شيطانى و مباعدهء او از ذكر آن پس ميفرمايد كه
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
اى آنكسانيكه گرويده‌ايد
اذْكُرُوا اللَّهَ
ياد كنيد خدايرا
ذِكْراً كَثِيراً
ياد كردنى بسيار يعنى در غالب اوقات بانواع ذكر از تحميد و تهليل و تكبير و تمجيد
وَ سَبِّحُوهُ
و تسبيح گوييد او را يا نماز گذاريد براى او
بُكْرَةً وَ أَصِيلًا
بامداد و شبانگاه چه نماز صبح و شام اشق است از روى ادا به جهت غلبيت نوم در اين دو وقت و گويند اختصاص اين دو وقت به اين دو نماز به جهت آنست كه در اين دو ساعت صبح و شام حفظه حاضر ميباشند و هر دو تسبيح يا صلوات او را ثبت خواهند نمود در نامهء اعمال او و نزد كلبى بكرة صلاة فجر است و اصيل صلاة ظهر و عصر و مغرب و عشا و تسمية صلاة بتسبيح بجهة آنست كه صلاة متضمن تسبيح و تنزيه او سبحانه است و علما را در
ذِكْراً كَثِيراً
اختلاف بسيار است و مجاهد از پيغمبر روايت كرده كه مراد آنست كه خداى را در هيچ وقت فراموش نكنيد پس بنابراين مراد ذكر قلبيست چه دوام ذكر به زبان ممكن نيست - و در لطايف قشيرى آورده كه مراد بذكر كثير اشارتست بمحبت حق تعالى يعنى او را دوست داريد چه مقرر است كه من اجب شيئا اكثر ذكره نشانهء دوستى ذكر فراوانست چه دوستى نگذارد كه زبان از ذكر دوست و يا دل از فكر او خالى ماند
در هيچ مكان نيم ز فكرت خالى * در هيچ زمان نيم ز ذكرت غافل
و گويند مراد بذكر و تسبيح آنست كه حق تعالى را ياد كنيد بصفات على و اسماء حسنى و تنزيه او نماييد از هر چه لايق ذات او نباشد از معايب و مناقص و نزد مقاتل مراد اين كلمات اربع است يعنى سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله الا اللّه و اللّه اكبر - و از ائمهء هدى ( ع ) مرويست كه هر كه تسبيحات اربع را سى بار بگويد او ذكر خدا بسيار كرده و زرارة و حمران كه پسران اعين‌اند از ابو عبد اللّه نقل كرده كه آنحضرت فرمود كه هر كه تسبيح فاطمهء زهرا بگويد او ذكر خدا بسيار كرده و واحدى باسناد خود از ضحاك بن مزاحم نقل كرده كه ابن عباس فرمود كه جبرئيل نزد پيغمبر آمد و گفت اى محمد بگو سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله الا اللّه و اللّه اكبر و لا حول و لا قوة الا باللّه العلى العظيم عدد ما علم وزنة ما علم و ملاء ما علم چه هر كه اين را بگويد حق تعالى شش خصلت براى او ثبت كند يكى آنكه او را از ذاكرين اللّه كثيرا نويسد دوم آنكه او افضل باشد از ذاكران در شب و روز