هاى خود پس بيك دعوت او همهء خلايق از قبرها بيرون آيند
إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ
بدرستى كه خداى تعالى شنواست همهء مسموعات را
بَصِيرٌ
بينا بهمهء مبصرات و ادراك او ببعضى از بعضى ديگر بازنميماند پس خلق او همچنين است چه قدرت ذاتيهء او بجميع ممكنات على السويه است پس جملهء خلايق را بيكدعوت زنده گرداند كه يكى از ديگرى ويرا مشغول نگرداند مقاتل گفته كه كفار قريش ميگفتند كه حق تعالى ما را خلق فرموده باطوار متعدده و بمراتب متعاقب كه آن نطفه است و علقه و مضغه پس چگونه در آخرة در يك ساعت و بيكدفعه همه را زنده تواند كرد حق تعالى به جهت رد قول ايشان آيهء مذكوره را نازل ساخت
و بعد از آن صحت آن را مدلل گردانيد بدلايل قدرت خود كه مشاهدهء همه كس است فرمود
أَ لَمْ تَرَ
آيا نديدى و ندانستى
أَنَّ اللَّهَ
آنكه خداى
يُولِجُ اللَّيْلَ
در ميآورد ظلمة شب را
فِي النَّهارِ
در روشنى روز و اين وقتيست كه شب درآيد
وَ يُولِجُ النَّهارَ
و داخل ميسازد روشنائى روز را
فِي اللَّيْلِ
در تاريكى شب زمانى كه روز پديد آيد و يا در مقادير آن كم و زياده مىكند
وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ
و رام كرد آفتاب و ماه را كه سبب منافع خلايقاند
كُلٌّ يَجْرِي
هر يك از شمس و قمر ميرود در فلك خود بر وفق حكمت
إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى
تا زمانى كه نام برده شده است يعنى منتهى معلوم شمس كه آخر هر سالست و منتهى معلوم قمر كه در آخر هر ماهست و يا منقطع شود از جرى كه روز قيامتست
وَ أَنَّ اللَّهَ
و آيا ندانستى كه خداى
بِما تَعْمَلُونَ
به آنچه ميكنيد در نهان و آشكارا
خَبِيرٌ
داناست بكنه آن
ذلِكَ
اين سعت علم و شمول قدرت و عجايب صنع
بِأَنَّ اللَّهَ
بسبب آنست كه خداى
هُوَ الْحَقُّ
اوست ثابت در ذات خود و واجب در جميع جهات الوهيت خود و انّ ما تدعون و بسبب آنست كه آنچه شما ميخوانيد و حفص بغيبت ميخواند يعنى آنچه مشركان ميخوانند و ميپرستند
مِنْ دُونِهِ
بجز از خداى
الْباطِلُ
باطل و ناحق است
وَ أَنَّ اللَّهَ
و ديگر بسبب آنست كه خداى
هُوَ الْعَلِيُّ
اوست برتر يعنى غالب بر همه
الْكَبِيرُ
بزرگست كه از او بزرگترى نيست و مترفع و متسلط بر همه چيز
أَ لَمْ تَرَ
آيا نديدى
أَنَّ الْفُلْكَ
آنكه كشتى
تَجْرِي فِي الْبَحْرِ
ميرود در دريا
بِنِعْمَتِ اللَّهِ
بمنت و احسان حق تعالى كه آن را در روى آب نگه ميدارد و باد را براى رفتن آن مىفرستد
لِيُرِيَكُمْ
تا بنمايد شما را
مِنْ آياتِهِ
بعضى از دلايل قدرت خود در