تكذيب و اعراض مشركان
وَ لا تَكُنْ فِي ضَيْقٍ
و مباش در تنك دلى
مِمَّا يَمْكُرُونَ
از آنچه مكر كردند ايشان كه من نگاه دارندهء توام و ترا از شر ايشان در پناه عصمت خود نگاه دارم و مكر ايشان را از تو رفع نمايم و ترا بر ايشان غالب گردانم
وَ يَقُولُونَ
و ميگويند آنكافران به تو و اصحاب تو
مَتى هذَا الْوَعْدُ
كى خواهد بود اين عذاب موعود كه عقوبت دنيا و آخرتست
إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
اگر هستيد راستگويان به آن
قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ
بگو شايد اميد هست كه به حكم الهى
رَدِفَ لَكُمْ
از پى درآيد شما را و در عقب بشما پيوندد
بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ
برخى از آنچه شتاب ميكنيد نزول و حلول آن را و آن عذاب روز بدر بود يا قحط
وَ إِنَّ رَبَّكَ
و بدرستى كه پروردگار تو
لَذُو فَضْلٍ
هر آينه خداوند فضل و احسان و شفقت و مرحمتست
عَلَى النَّاسِ
بر مردمان كه تعجيل نميكند در عقوبت ايشان بر كفر و معاصى
وَ لَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ
و ليكن پيشتر ايشان
لا يَشْكُرُونَ
سپاس دارى نميكنند و حق نعمت تاخير عذاب را نميشناسند بلكه از غايت جهالتى كه دارند استعجال وقوع آن ميكنند
وَ إِنَّ رَبَّكَ
و بتحقيق كه آفريدگار و پروردگار تو
لَيَعْلَمُ
هر آينه ميداند
ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ
آنچه ميپوشاند آن را سينههاى كفار از حقد و حسد و مكر بر تو
وَ ما يُعْلِنُونَ
و آنچه آشكارا مىكند از تكذيب و عداوت تو پس ايشان را بر آن جزا و سزا خواهد داد
وَ ما مِنْ غائِبَةٍ
و نيست هيچ پوشيدهء از حوادث و نوازل و غير آن
فِي السَّماءِ وَ الْأَرْضِ
در آسمان و زمين
إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ
مگر كه نوشته است در كتابى روشن يا روشن سازنده آنچه در اوست مگر كسى را كه مطالعه آن مىكند از ملائكه كه مراد لوح محفوظ است
إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ
بدرستى كه اين قرآن
يَقُصُّ عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ
ميخواند بر بنى اسرائيل يعنى بيان مىكند براى ايشان براستى
أَكْثَرَ الَّذِي
بيشتر از آنچه از روى جهالت
هُمْ فِيهِ
ايشان در آن
يَخْتَلِفُونَ
اختلاف ميكنند و بخلاف يكديگر سخن ميكنند چون تشبيه يهود و تنزيه نصارى و احوال معاد جسمانى و روحانى و صفات بهشت و دوزخ و قصهء عزير و مريم و عيسى و نبى مبشر به در تورية كه حضرت خاتمية است چه بعضى از ايشان ميگفتند كه يوشع است و جمعى ديگر بر آن بودند كه زمان ظهور ايشان بعد از اين خواهد بود و غير آن از احكام مختلفه و اين معجزهء پيغمبر ماست كه كتاب ايشانرا نخوانده بود و به آن خبر ميداد
وَ إِنَّهُ لَهُدىً
بدرستى كه او هر آينه راه نماينده است و روشن سازند
وَ رَحْمَةٌ
و بخشايش نعمت
لِلْمُؤْمِنِينَ
براى گرويدگان