كه آفريد از چهار پايان آنچه بردارند بارها چون شتر و گاو
وَ فَرْشاً
و آنچه بر زمين انداخته شود مانند فرش براى ذبح يا مانند گوسفند
كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ
بخوريد از آنچه روزى داد خداى تعالى شما را و حلال ساخت بر شما
وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ
و پيروى مكنيد گامهاى شيطان را يعنى پيروى مكنيد و به راه او مرويد و بوسوسهء او حلال را حرام مسازيد و حرام را حلال
إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ
بدرستيكه شيطان مر شما را دشمنى است آشكارا يعنى ظاهر العدوات .
ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ
آفريد از چهار پايان هشت زوج را و زوج آن را گويند كه با جنس خود مباشرت كند پس ذكر زوج انثى و انثى زوج ذكر بود
مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ
يعنى آفريد از آنچه پشم دارند يعنى ميشينه دو زوج يكى را قوچ و ديگرى را جفت آن كه ميش است
وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ
و از آنها كه مو دارند يعنى بزينه دو زوج يكى نر و يكى ماده
قُلْ
بگو اى محمد بر وجه انكار به كسانى كه انعام را بر خود حرام كردهاند
آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ
آيا آن دو نر را حرام كرد خدا
أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ
يا دو مادهء آن را از بزينه و ميشينه
أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ
يا حرام كرد آن را كه فرا گرفته و احاطه كرده بر آن
أَرْحامُ الْأُنْثَيَيْنِ
رحمهاى دو ماده آنچه در رحم ايشانست خواه ماده باشد خواه نر
نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ
خبر دهيد مرا بامرى معلوم كه دلالت كند بر آنكه خدا حرام كرده است بعضى از آنها را
إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
اگر هستيد راستگويان كه تحريم از نزد خداست .
وَ مِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ
و آفريد از شتران دو زوج را نر و ماده و
مِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ
و از گاو نيز به همين طريق نر و ماده
قُلْ
بگو اى محمد بايشان كه
آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ
آيا حرام گردانيد هر دو ذكر را از شتر و گاو
أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ
يا هر دو ماده را از ايشان حرام كرد
أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ
يا آن را حرام گردانيده كه فرا گرفته آن را
أَرْحامُ الْأُنْثَيَيْنِ
رحمهاى هر دو خلاصهء سخن انكار است از آنكه حق تعالى گردانيده باشد اجناس چهار گونه را از ذكور و إناث يا آنچه حامل آن باشد از بچها كه در شكم آيد
أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ
يا بوديد حاضران و مشاهده كننده
إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهذا
آنهنگام كه وصيت كرد خدا شما را به اين يعنى واجب گردانيد بر شما اين تحريم را چه شما به هيچ پيغمبرى نمى گرويد پس طريقى ديگر نيست شما را بشناختن اين بمشاهده
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً