را مخوريد
وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ
و بدرستيكه ديوان سركش وسوسه ميكنند
إِلى أَوْلِيائِهِمْ لِيُجادِلُوكُمْ
بدوستان خود يعنى كافران تا با شما خصومت بكنند كه هرچه خود ميكشيد ميخوريد و آنچه خدا ميكشد ميگذاريد
وَ إِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ
و اگر شما ايمؤمنان فرمان بريد ايشانرا در استحلال آنچه حرام است
إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ
بدرستى كه شما هر آينه از شرك آورندگان باشيد چه هر كه ترك فرمان خدا كند در دين و تابع مشركان شود در استحلال ما احل اللّه لا محاله مثل ايشان خواهد بود و اگر بدون استحلال باشد فاسق است بعد از آن از براى حق و اصحاب باطل بيان اين مثل مىكند كه .
أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ
آنكس كه بود مرده بكفر يا بجهل پس زنده گردانيم او را با سلام يا علم بوسيله يا علم ادله و توفيق و الطاف
وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً
و گردانيديم يعنى داديم مر او را نورى از حجتهاى روشن تا تميز كند ميان حق و باطل
يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ
ميرود به آن نور در ميان مردمان به راه راست نباشد اينكس
كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ
مانند كسى كه در تاريكيهاى كفر و جهالت و ضلالت مانده
لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها
نباشد بيرون آينده از آن از فرط عناد
كَذلِكَ
همچنانكه خداى تعالى آراسته است ايمانرا در دل مؤمنان
زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ
زينت داده شده است يعنى شيطان آراسته براى كافران
ما كانُوا يَعْمَلُونَ
آنچه ميكنند از عبادت اصنام در آثار آمده كه اين آيه در شان حمزه عبد المطلب و ابو جهل لعنه اللّه نازل شده در وقتى كه ابو جهل پر جهل نسبت به حضرت رسالت بىادبى كرده كه ذكر آن لايق حال نبوت و موافق استماع مخلصان امت نيست و حمزه در آن روز در شكار بود چون باز آمد بيحرمتى أبو جهل به او حكايت كردند حمزه خشمناك بر سر آن ناپاك رفت و كمان بر سر او زد و سر پليدش بشكست و كلمهء شهادت به زبان راند پس زنده بنور اسلام حمزه است و گرفتار ظلمات كفر آثام أبو جهل لعين .
وَ كَذلِكَ
و همچنانكه در مكه اكابر گنه كار هستند
جَعَلْنا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكابِرَ مُجْرِمِيها
آفريدهايم در همه دهى بزرگان كه گناهكاران موضعند يا همچنانكه مؤمنان را آفريديم كافرانرا نيز آفريدهايم و آنچه در حق آنها با اينان نيز مرعى داشتيم از تمكين و اقتدار و حياة و كمال عقل و نصب ادله الا آنست كه آنها بحسن اختيار خود ايمان آوردند و اينها بكفر اختيار بكفر خود ماندند
لِيَمْكُرُوا فِيها
تا عاقبت امر ايشان و سر انجام كار ايشان به اين انجاميد