بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
اوست كه از نو پديدآورنده است آسمانها و زمينها و يا پديد آورندهء آسمانها و زمينها است و يا اوست كه بىنظير و مثل است در آسمانها و زمينها
أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ
از كجا باشد و چگونه بود مر او را فرزندى
وَ لَمْ تَكُنْ لَهُ صاحِبَةٌ
و حال آنكه نيست او را زنى كه فرزند او بديد آيد و چگونه او را زنى باشد كه در زنان شوهرى كفو و جفتيت شرطست و او را كفو نيست و ميان او و ما سوى مجانست نه
وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ
و آفريده همه چيزها را و خالق را مانندى نيست بمخلوق
وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
و او به همه چيزها داناست و غير او را اين دانائى نيست پس او را مثل نباشد .
ذلِكُمُ اللَّهُ
اينكه به اين صفتها موصوفست خداونديست كه جامع جميع صفات كمالست
رَبُّكُمْ
پروردگار شماست
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ
هيچ معبودى سزا نيست مگر او
خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ
آفرينندهء همه چيزهاست
فَاعْبُدُوهُ
پس او را پرستيد كه مستحق عبادت اوست نه غير او
وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ
و او با وجود اينهمه صفات بر همه چيزها نگهبانست و متولى امور بندگان پس توكل بر او كنيد و همهء امور به دو تفويض كنيد نه غير او .
لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ
در نمىيابد او را ديدهها
وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ
و او در مىيابد ديدها را يعنى در مييابد آنچه ديدها ادراك آن نميكند از جواهر لطيفه مانند ابصار و يا در مييابد خداوند ابصار را
وَ هُوَ اللَّطِيفُ
و اوست لطف كننده و نيكوكار با بندگان و يا رسنده بدقايق اشياء
الْخَبِيرُ
آگاه باسرار همه و دانا بمصالح و تدبير بندگان و افعال ايشان .
قَدْ جاءَكُمْ بَصائِرُ
بدرستيكه آمد بشما نشانهاى روشن يعنى دلايل ظاهره
مِنْ رَبِّكُمْ
از پروردگار شما وضوح آن بر وجهى است كه گوييا قوت باصره آن را تواند ديد
فَمَنْ أَبْصَرَ
پس هر كه ببيند حق را و تصديق كند به آن
فَلِنَفْسِهِ
پس از براى نفس خود آن ديده و منفعت آن راجع به اوست
وَ مَنْ عَمِيَ
و هر كه نابينا شود يعنى نه بيند آن دلايل واضح را به جهت عدم تدبر و تفكر در آن و بسبب آن گمراه گردد
فَعَلَيْها
پس ضرر و و بال آن بر اوست
وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ
و نيستم من نگهبان كه محافظت اعمال شما كنم و بر آن شما را جزا دهم چه بر من همين تبليغ است و بس و حق تعالى است كه حافظ اعمال شماست و شما را بدان جزا خواهد داد .
وَ كَذلِكَ نُصَرِّفُ الْآياتِ
و مانند آنچه مذكور شد ميگردانيم آيتهاى قرآن را از خوف برجا و وعد بوعيد و غير آن تا در معانى