خود
وَ كَذَّبْتُمْ بِهِ ما عِنْدِي
و شما تكذيب ميكنيد آن دليل را نيست نزديك من
ما تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ
آنچه شما بدان بشتاب ميطلبيد نيست حكم در تعجيل و تأخير عذاب مگر خداى را
يَقُصُّ الْحَقَّ
پيروى مىكند خدا خبر درست و راست را يعنى حق تعالى تابع حق است و از آن در نميگذرد
وَ هُوَ خَيْرُ الْفاصِلِينَ
و او بهترين حكم كنندگانست و بيان نمايندگان حق از باطل بندگان صالح عابد خود را .
قُلْ لَوْ أَنَّ عِنْدِي
بگو اى محمد اگر چنان كه در تحت تصرف من و نزد كمال قدرت و حجت من بودى
ما تَسْتَعْجِلُونَ بِهِ
بدانچه شما بدان شتاب ميكنيد از عذاب و عقاب و نكال و اهوال دارين
لَقُضِيَ الْأَمْرُ بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ
هر آينه گذارده شدى ميان من و شما يعنى شما را هلاك كرده بودمى بتعجيل به جهت فرط خشم من بر شما به جهت رضاى پروردگار خود
وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِالظَّالِمِينَ
و خداى تعالى داناتر است بستمكاران در وقت عذاب كردن ايشان بر وجه حكمت و مصلحت و اراده .
وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ
و نزديك اوست خزانههاى غيب يعنى آنچه پوشيده است از خلق چون ثواب و عقاب و انقضاى آجال و خواتيم اعمال و غير آن
لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ
نميداند آن را كسى مگر او يعنى عالم است باوقات آن و آنچه در ضمن تعجيل و تأخير آنست از وجوه حكم و مصالح پس آن را ظاهر مىسازد بر وجهى كه حكمت مقتضى آنست
وَ يَعْلَمُ ما فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ
و ميداند آنچه در بيابانست از نباتات و ثمرات و حيوانات و غير آن و آنچه در درياست از جواهر و جانوران آبى
وَ ما تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُها
و نيفتد هيچ برگى از هيچ درختى مگر كه ميداند خداى تعالى آن را و عالم است به آنكه چند برك در درخت باقى مانده و آن برك تا به زمين آمدن چند مرتبه بر پشت و روى منقلب گشته و در هوا طواف نموده تا زمانى كه بر زمين رسيده
وَ لا حَبَّةٍ
و نيفتند بىامر او هيچ دانهء
فِي ظُلُماتِ الْأَرْضِ
در تاريكيهاى زمين مراد تخمى است كه در زمين افتد
وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ
و نه ترى و نه خشكى و نه برى و نه بحرى نيست در روى زمين و در زير زمين
إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ
مگر آن ثابت است در كتاب روشن كه از علم او سبحانه است و يا مراد به آن لوح محفوظ است كه علم ما كان و ما يكون در آن ثابت است .
وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ
و اوست خداوندى كه متوفى ميسازد يعنى ميخواباند شما را
بِاللَّيْلِ
در هنگام شب