ظالمان و مشركان و چون هلاكت ظالم بسبب خلاصى مردمانست از ستم و بيداد ايشان كه نعمتى بزرگ و غنيمتى بسيار است پس هلاك كننده ايشانرا سزاوار حمد و ثنا باشد - فضل بن عباس از ابى عبد اللّه عليه السّلام نقل كرده كه آنحضرت مرا گفت هر كه بقاى ظالمان را دوست دارد پس دوستى با اهل عصيان كرده و حال آنكه حق تعالى ذات خود را حمد كرده بر اهلاك ظالمان و فرمود فقطع دابر القوم الّذين ظلموا و الحمد للّه ربّ العالمين .
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَ أَبْصارَكُمْ
بگو چه ميبينيد اگر بگيرد خدا شنوائى شما را تا كر شويد و بينائى شما را تا كور شويد
وَ خَتَمَ عَلى قُلُوبِكُمْ
و مهر نهد بر دلهاى ايشان تا فهم و درك ننمايند
مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ
كدام خدايست غير اللّه كه بقدرت و كرم خود
يَأْتِيكُمْ بِهِ
سپارد بشما آن چيزى را كه گرفته است
انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآياتِ
بنگر كه ما چگونه ميگردانيم آيتها را اسلوبى باسلوبى يعنى گاهى در ترهيب و گاهى در ترغيب سخن گوئيم و وقتى در تذكير و تنبيه و گاهى از جهت مقدمات عقليه
ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ
پس كافران اعراض كنند از آن و حقرا انقياد كنند از غاية لجاج و عناد و جحود .
قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ
بگو چه ميبينيد اى كافران و چه ميبينيد
إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ
اگر بيايد بشما عذاب خدا در دنيا
بَغْتَةً
ناگهانى مقدمه كه شما را بدان تنبيه كند
أَوْ جَهْرَةً
يا آشكارا كه علامات حلول آن ظاهر گردد
هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ
هلاك نشوند بدان عذاب مگر گروهى كه به جهت رسوخ شرك ستمكارند بر نفس خود .
وَ ما نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ
و ما نفرستاديم پيغمبران را
إِلَّا مُبَشِّرِينَ
مگر در حالتى كه مژدهدهندگان باشند اهل ايمانرا ببهشت
وَ مُنْذِرِينَ
و بيم كنندگان كافران را بدوزخ
فَمَنْ آمَنَ وَ أَصْلَحَ
پس هر كه ايمان آورده اصلاح كار خود كند بتقوى و طاعت
فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ
پس ترسى نيست ايشان را از عذاب
وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
و نه ايشان اندوهگين شوند از فوت صواب .
وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا يَمَسُّهُمُ الْعَذابُ بِما كانُوا يَفْسُقُونَ
و آنان كه تكذيب كردند آيتهاى ما را برسد ايشان را عذاب بسبب آنكه بودند كه بيرون ميرفتند از دائرهء ايمان و طاعت بعد از آن در جواب مقترحان آيات ميفرمايد كه .
قُلْ
بگو اى محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مر ايشان را
لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزائِنُ اللَّهِ
نميگويم شما را نزد من است خزانهاى مقدورات و ارزاق خدا تا هر چه طلبيد بشما بنمايم
وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ
و نميدانم غيب را مادام كه وحى به من نيايد تا هر چه پرسيد جواب بگويم