وَ هُوَ يُطْعِمُ
و او ميخوراند خلق را يعنى روزى ميدهد
وَ لا يُطْعَمُ
و روزى داده نميشود يعنى بىنياز است از خلق و خلق بوى محتاجند
قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ
بگو بدرستى كه من مامورم آنكه اول كسى باشم كه گردن نهد حكم خداى را براى آنكه نبى سابق امت باشد در دين
وَ لا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
و مرا ميگويند كه مباش از شرك آرندگان .
قُلْ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي
بگو بدرستيكه من ميترسم اگر عاصى شوم بامر پروردگار خود و غير او را پرستم
عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
از عذاب روز بزرگ كه قيامت است .
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ
هر كه بگرداند خدا عذاب را از او و حفص بضم يا و فتح را خوانده يعنى هر كه گردانيده شود عذاب از او
يَوْمَئِذٍ
در آن روز بزرگ
فَقَدْ رَحِمَهُ
پس بدرستى كه بخشايش كرده است حق تعالى و او را از عذاب دوزخ رهانيده و بنعيم ابدى رسانيده
وَ ذلِكَ
و اين گردانيدن عذاب از او
الْفَوْزُ الْمُبِينُ
رستگارى هويداست - بعد از آن بيان مىكند كه معبودان اهل شرك بر هيچ چيز از خير و شر و نفع و ضرر قادر نيستند و حق تعالى بر همهء آن تواناست پس او مستحق عبوديت باشد نه غير او و ميگويد كه .
وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ
و اگر برساند به تو بليتى و سختى چون فقر و مرض
فَلا كاشِفَ لَهُ
پس هيچ كشف كننده و باز دارنده نيست آن را
إِلَّا هُوَ
مگر او سبحانه يعنى هيچ كس قادر نيست بر منع آن مگر حق تعالى
وَ إِنْ يَمْسَسْكَ بِخَيْرٍ
و اگر برساند به تو نيكوئى چون غنا و صحت
فَهُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
پس او بر همه چيز از اينها و غير آن تواناست پس قادر باشد ابن عباس روايت كند كه كسرى استرى برسم تحفه نزد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرستاده بود روزى آنحضرت بر او سوار بود و مرا رفيق خود گردانيده در اثناى راه به من نگاه كرد و فرمود كه اى پسر حدود خدا نگاهدار تا او را نزد خود يا بى و با خدا در زمان راحت آشنائى كن تا در سختى با تو آشنائى كند و چون چيزى خواهى از خداى طلب و چون طلب يارى كنى از خداى يارى طلب كه آنچه بودنى است قلم بر آن رفته و اگر جمله خلايق جهد كنند براى تو كه چيزى به تو رسانند از خير و شر خداى تعالى براى تو ننوشته باشد نتوانند و اگر توانى بصبر و يقين كار كن در صبر كردن بر آنچه تو آن را كاره باشى خير بسيار است و بدانكه نصرت با صبر است و فرج با اندوه و دشوارى با آسانى و درويشى با توانگرى و قناعت با سرورى .
وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ