آنوقت نود و نه سال از عمر وى گذشته بود
وَ هذا بَعْلِي شَيْخاً
و اين شوهر منست در حالتى كه پير است صد و بيست ساله
إِنَّ هذا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ
بدرستى كه اين چيزى كه ميگوئيد چيزى عجيبست تعجب وى از عادت بود نه بر وجه قدرت و از اينجهت .
قالُوا أَ تَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ
گفتند آيا شگفت ميدارى از كار خداى چه تعجب است در آنكه او سبحانه از صنع بىآلت و فضل بىعلت از ميان دو پير فرزند بيرون آرد
رَحْمَتُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ
بخشايش خدا و بركتها بر شما است اى اهل بيت ابراهيم و از بركات الهى بر ايشان آن بود كه اسباط و جميع بنى اسرائيل از ابراهيم و ساره پيدا شدند - و در مجمع آورده كه اينكه ساره را از اهل بيت ابراهيم گردانيد دلالت نميكند كه زوجهء مرد از اهل او باشد چه ساره دختر عم ابراهيم بود و به جهت اين او را از اهل البيت شمرد
إِنَّهُ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
بدرستيكه خداى ستوده است باعطاى نعم بزرگوار است باظهار كرم مرويست كه ساره از جبرئيل در باب مژدهء وقوع ولد از او علامتى و نشانهء طلبيد جبرئيل چوب خشك در دست گرفت و آن را در ميان انگشتان خود در آورد في الحال به حركت آمده سبز و خرم گشت .
فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْراهِيمَ الرَّوْعُ
پس آنهنگام كه برفت و زايل شد از ابراهيم ترس و فزعى كه داشت
وَ جاءَتْهُ الْبُشْرى يُجادِلُنا فِي قَوْمِ لُوطٍ
و آمد بوى بشارت ولد مجادله و مباحثه مىكرد با فرشتگان ما در شأن قوم لوط باينوجه كه از روى استعلام كيفيت اهلاك ايشان گفت كه هلاك مى كنيد اهل قريهء را كه در او صد مؤمن باشند گفتند نه فرمود كه اگر نود باشند گفتند نه همچنين ده ده كم ميكرد تا بده رسيد بعد از آن تا بپنج تا بيكى ملائكه گفتند در هر دهى كه در او يك مؤمن باشد ما را بهلاك كردن ايشان فرمان نيست ابراهيم فرمود نه لوط و دختران وى در آنجااند فرشتگان گفتند ما لوط و اهل او را بيرون خواهيم آورد از ميان ايشان .
إِنَّ إِبْراهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ
بدرستيكه ابراهيم دايم بردبار بود و تعجيل نداشت در انتقام از بدكاران بسيار اه كننده از گناه بندگان و تأسف خورنده بر ايشان
مُنِيبٌ
رجوع كننده به حضرت عزت و به جهت اين دو صفت كه موجب رقت قلب و فرط ترحم اوست با ملائكه مباحثه كرد باميد آنكه شايد كه عذاب قوم در توقف افتد بلكه توبه كنند گفتند .
يا إِبْراهِيمُ أَعْرِضْ عَنْ هذا إِنَّهُ قَدْ جاءَ أَمْرُ رَبِّكَ
اى ابراهيم روى بگردان و در گذر از اين جدال بدرستيكه آمده است فرمان پروردگار تو بديشان و او اعلمست به حال ايشان در استحقاق عذاب
وَ إِنَّهُمْ آتِيهِمْ عَذابٌ غَيْرُ مَرْدُودٍ
و بدرستيكه آينده است بديشان عذابى