قُلِ انْظُرُوا
بگو اى محمد مشركان را كه از تو آيات مقترحه طلب ميكنند كه بنگريد به چشم سر يا ملاحظه كنيد بديدهء سر كه بصيرت است
ما ذا فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
چه چيز است در آسمانها از عجايب فطرت و در زمين از بدايع قدرت تا شما را دلالت كند بر كمال صنع الهى و حكمت پادشاهى
وَ ما تُغْنِي الْآياتُ وَ النُّذُرُ
و دفع نميكند ديدن آيتها و استماع كلام بيم كنندگان يعنى پيغمبران عذاب الهى را
عَنْ قَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ
از گروهى كه نخواهند گرويد و بر كفر خواهند مرد .
فَهَلْ يَنْتَظِرُونَ إِلَّا مِثْلَ أَيَّامِ الَّذِينَ
پس چشم نميدارند اين مشركان مگر ايامى را يعنى وقتها را مانند وقتهاى آنان كه
خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْ
گذشتند پيش از ايشان چون قوم عاد و ثمود و اصحاب ايكه و اهل مؤتفكه مراد نزول عذابست
قُلْ فَانْتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ
بگو پس انتظار بريد عذاب را كه بر شما نازل خواهد شد بدرستيكه من با شما از منتظران هلاك شمايم .
ثُمَّ نُنَجِّي رُسُلَنا وَ الَّذِينَ آمَنُوا
پس برهانديم پيغمبران خود را در وقتى كه عذاب بمكذبان ايشان فرود آمد و نجات داديم آنانرا كه گرويده بودند بديشان
كَذلِكَ
همچنانكه نجات داديم رسولان و متابعان ايشان را
حَقًّا عَلَيْنا نُنْجِ الْمُؤْمِنِينَ
وعدهء راست و درست است از ما كه بوقت هلاك مشركان نجات ميدهيم گرويدگان را كه محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است و اتباع او .
قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي شَكٍّ مِنْ دِينِي
بگو اى مردمان مراد اهل مكهاند اگر هستيد شما در گمان و شك از صحت دين من كه بيان ميكنم از براى شما
فَلا أَعْبُدُ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ
پس نميپرستم آنانرا كه شما ميپرستيد بجز از خداى از بتان و ملائكه و عزير و مسيح
وَ لكِنْ أَعْبُدُ اللَّهَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ
و ليكن پرستش ميكنم خداى را آنخدائيكه ميميراند شما را براى جزاى كردار شما در روز شمار
وَ أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
و مأمور شدهام به آنكه باشم از گرويدگان به احكام الهى .
وَ أَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ
و ديگر امر كردهاند مرا به آنكه راست گردان روى خود را براى دين حق يعنى عمل خود را موافق دين اسلام گردان و همگى خود را مصروف دار بر كشيدن بار نبوت و امر شريعت و يا در نماز خود را مستقبل قبله گردان كه آن شعار دين اسلام است
حَنِيفاً
در حالتى كه آن دين مايل است از همهء اديان باطله بدين اسلام و يا در حالتى كه