حى لا إله الا انت » تا عذاب از شما رفع شود ايشان خداى را به اين كلمات بخواندند عذاب برحمت مبدل گشت و هر گاه دعاى كسانى كه عمر خود را صرف كفر كرده باشند به اين كلمهء بزرگوار مستجاب شود پس بلا شبهه اگر بندهء مؤمن اين نامهاى او سبحانه را بخواند حاجات دين و دنياى او باجابت مقرون گردد القصه روز چهلم كه جمعه بود و عاشورا اثر مناجات و دلسوزى ايشان ظهور نموده برات نجات از ديوان رحمت نوشته شد و ظلمت سحاب عذاب مرتفع گشته ابر رحمت بر سر ايشان گسترده شد و يونس به جهت ترك ندبى كه از او صادر شده بود كه آن بيرون رفتن او بود از ميان قوم بدون اذن الهى چهل روز در شكم ماهى محبوس شد و چون روز چهلم او را از دهن خود بكنار دريا افكند در زير درخت كدوئى كه حق تعالى در كنار دريا رويانيده بود قرار گرفت تا قوت يافته وحى الهى رسيد كه بميان قوم خود رو كه به جهت ايمان آوردن ايشان عذاب از ايشان مرتفع شده جوياى تواند يونس بميان قوم آمد پادشاه و ساير رعايا از مقدم او خوشحال شده در ملازمت او بطاعت و عبادت خدا عز شأنه ميگذرانيدند تا برحمت الهى و اصل و كامل شدند و تفصيل اين مبحث در سورة الصافات است انشاء اللّه آوردهاند كه حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر ايمان قوم خود بغايت حريص بود و چون ايمان نمىآوردند غبار ملال بر آئينهء دل آنحضرت مينشست حق تعالى آيه فرستاد كه .
وَ لَوْ شاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعاً
و اگر خواستى پروردگار تو كه باجبار مردمان ايمان آرند هر آينه ايمان آوردندى بر وجه الجاء و اضطرار بدون اختيار هر كه در زمين است همهء ايشان
أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ
آيا تو اكراه ميكنى مردمان را تا گردند گروندگان يعنى نميتوانى كه مردمانرا باكراه بر ايمان دارى چه اين در تحت قدرت تو نيست و خداى كه به اين قادر است نيز باكراه و اجبار بر ايمان ندارد زيرا كه منافى حكمت و تكليفست .
وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تُؤْمِنَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ
و نباشد و نشايد هيچ تن را آنكه ايمان آورد مگر بتوفيق و لطف خداى كه آن اعطاى تمكين و آلات نصب ادلهء عقليه و نقليه است تا عقول خود را كار بسته و تفكر در آيات قدرت او نموده ايمان آرند و گويند اذن بمعنى علم است يعنى هيچكس ايمان نميآورد مگر كه علم حق تعالى به آن تعلق گرفته و در ازل دانسته كه او به اختيار خود ايمان آرد و نجعل الرّجس و ميگردانيم عذاب و لعنت و غضب خود را و حفص بيا خوانده يعنى خدا مسلط ميسازد عذاب و غضب و قهر و عقوبت خود را
عَلَى الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ
بر آنان كه تعقل نميكنند در آيات قدرت ما تا بشرف ايمان رسند و يا حكم ميكنيم بنجات كافران .