در حالتى كه پاك كنندگان باشند براى خود دين خود را يعنى از خوف اين بلا دين خود را خالص سازند و فطرات اصلى ظهور كند و عوارض نفسانى و شيطانى زايل گردد
لَئِنْ أَنْجانا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ
اگر ما را نجات دهى از اين اهوال و بلا هر آينه باشيم از سپاس دارندگان مر نعمت نجات را .
فَلَمَّا أَنْجاهُمْ
پس چون باز رهانيديم ايشانرا از آنچه ميترسند
إِذا هُمْ يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ
ناگاه ايشان ستم كنند در زمين و شتابند به همان كارها كه بر آن بودند از شرك و فساد
بِغَيْرِ الْحَقِّ
بناحق و ناروا يعنى مبطل باشند در آن اين احتراز است از تخريب مسلمانان ديار كفرة را و سوختن مزروعات ايشان و كندن درختان ايشان ناحق است
يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّما بَغْيُكُمْ عَلى أَنْفُسِكُمْ
اى مردمان جز اين نيست كه ستم شما بر نفسهاى شما بارتكاب معاصى
مَتاعَ الْحَياةِ الدُّنْيا
برخوردارى زندگانى دنياست يعنى تمتع و منفعت دو سه روزه ناپايدار است لذت آن زود بگذرد و عقوبت آن باقى ماند
ثُمَّ إِلَيْنا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
پس سوى ماست بازگشت شما در قيامت پس خبر كنيم شما را به آنچه هستيد به آن عمل ميكنيد و مناسب آن پاداش خواهيم داد .
إِنَّما مَثَلُ الْحَياةِ الدُّنْيا
جز اين نيست كه مثل زندگانى دنيا در سرعت زوال و ادبار آن بعد از اقبال
كَماءٍ
مانند آبى است يعنى باران
أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ
كه فرو فرستاديم آن را از آسمان يا ابر
فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ
پس آميخت با آن آب گياه رسته از زمين
مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَ الْأَنْعامُ
از آنچه ميخورند آن را آدميان چون حبوب و ثمار و از آنچه چهار پايان چون گياهان تر و خشك
حَتَّى إِذا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَها
تا وقتى كه فراگرفت زمين پيرايهء خود را باصناف نباتات و اشكال و الوان مختلفه
وَ ازَّيَّنَتْ
و آراسته شد و با زينت گشت بمحصولات گوناگون و ميوههاى رنگارنگ
وَ ظَنَّ أَهْلُها أَنَّهُمْ قادِرُونَ
و گمان بردند اهل آن زمين آنكه ايشان قادرند
عَلَيْها
بر درويدن گياه و چيدن ميوههاى آن
أَتاها أَمْرُنا لَيْلًا أَوْ نَهاراً
ناگاه آمد بد آن زمين عذاب ما يعنى فرمان به خرابى آن در رسيد در شب يا در روز
فَجَعَلْناها حَصِيداً
پس گردانيديم كشت و زرع آن را شبيه به آنچه درويده باشند يا از اصل بركنده
كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ
گوئيا كه هيچ نبوده و موجود نگشته و اثر آن پيدا نگشته ديروز
كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ
همچنين