قُلْ ما يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ
بگو اى محمد در جواب ايشان كه سزاوار نيست مرا آنكه تبديل كنم قرآن را
مِنْ تِلْقاءِ نَفْسِي
از قبل نفس خود يعنى خود به خود نميتوانم كه قرآن را تغيير دهم و در آن بزياده و كم تصرف نمايم
إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ
متابعت نميكنم مگر آن چيزى را كه وحى كرده مىشود به من از حق تعالى بىزياده و نقصان
إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
بدرستى كه من ميترسم اگر عاصى شوم از پروردگار خود تبديل و تغيير قرآن عذاب روز بزرگ را كه قيامت است بعد از آن بر صحت نبوت ميفرمايد كه .
قُلْ لَوْ شاءَ اللَّهُ ما تَلَوْتُهُ عَلَيْكُمْ
بگو اى محمد اگر خواستى خدا نخواندمى بشما آنچه به من منزل شده
وَ لا أَدْراكُمْ بِهِ
و نه شما را دانا كردى خدا به قرآن پس از فضل و رحمت اوست كه مرا امر كرد به خواندن و شما را اعلام كرد به زبان من مراد آنست كه اين بمشيت اللّه است نه بمشيت من تا آن را بوجهى گردانم كه موافق آرزوى شما باشد
فَقَدْ لَبِثْتُ
پس بدرستيكه من درنگ كردم
فِيكُمْ عُمُراً
در ميان شما عمرى دراز كه مقدار چهل سال بود
مِنْ قَبْلِهِ
پيش از نزول قرآن يعنى در آن مدت كه مبعوث نبودم نه من قرآن ميخواندم و نه شما بدان دانا بوديد
أَ فَلا تَعْقِلُونَ
آيا پس چرا در نمييابيد و تعقل نميكنيد در كسى كه چهل سال در ميان شما بوده و ممارست علمى ننموده و با عالمى مصاحبت نكرده كلامى بر شما ميخواند كه فصحاى عرب از جمال بلاغت آن حيرانند و بلغاى ديوان ارباب از كمال فصاحت آن انگشت تحير در دندان و با وجود اين از ماضى و مستقبل خبر ميدهد تا دريابيد كه صدور كلامى چنين از مردى چنان خارق عادت است و منزل از جانب جناب عزت و شما از غايت عناد افتراء ميكنيد كه كلام من است نه از جانب خداى تعالى .
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً
پس كيست ستمكارتر از كسى كه افترا كند و بربندد بر خدا دروغى و چيزى كه او نگفته باشد نسبت به او دهد
أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ
يا تكذيب كند آيتهاى او را و بدان كافر شود يا گويد كه او صاحب شريك و ولد است
إِنَّهُ لا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُونَ
بدرستى كه نجات نيابند و رستگار نشوند مجرمان يعنى كافران كه غرقه جريمهاند و مستغرق معصيت .
وَ يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُمْ وَ لا يَنْفَعُهُمْ
و ميپرستند بجز از خداى تعالى آنچيزيرا كه ضرر نرساند بديشان اگر ترك طاعت و عبادت او كنند و سود نرساند بديشان اگر همهء اوقات در پرستش او صرف نمايند زيرا كه معبود ايشان جماد است و جماد بر رسانيدن نفع و ضرر قادر نيست