نميكنند معلوم ندارند
أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ
آن را كه خدا اوست قبول مىكند توبه را
عَنْ عِبادِهِ
از بندگان خود
وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ
و فراميگيرد صدقهاى ايشان را يعنى قبول آن مىكند به جهت خلوص نيت ايشان و بر آن ثواب عظيم كرامت فرمايد
وَ أَنَّ اللَّهَ
و آيا نميدانند آن را نيز كه خدا
هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
اوست پذيرنده توبه و مهربان بر توبه كنندگان حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه به آن خدائى كه جان من بامر اوست كه بنده نباشد كه صدقه دهد از كسب حلال مگر كه خدا صدقهء او را قبول كند و او را پروراند چنان كه يكى از شما كره اسبى را پروراند تا آنكه يك لقمه كه از وجه حلال داده باشد مانند كوهى عظيم شود .
وَ قُلِ اعْمَلُوا
و بگو عمل كنيد اى تايبان يعنى بعد از قبول توبه استقامت ورزيد بر عمل خير و يا اى گروهى كه توبه نميكنيد بكنيد آنچه ميخواهيد و بنابراين امر براى تهديد است
فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ
پس زود باشد كه ببيند خدا كار شما را از خير و شر بعد از صدور آن از شما بوجود آمدن آن
وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ
و فرستادهء او نيز ببيند آن را و گرويدگان نيز مشاهده آن كنند چه حق تعالى رسول و مؤمنان را به آن آگاه گرداند و نزد اهل بيت عليهم السّلام مراد بمؤمنان ائمهء معصوميناند كه عارفند بر اعمال بندگان
وَ سَتُرَدُّونَ
و زود باشد كه بازگردانيده شويد بسبب مرگ
إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ
بمجازات داناى نهان و آشكارا
فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
پس بياگاهاند شما را به آنچه بوديد كه عمل ميكرديد به آن و آگاهى بجزا دادن خواهد بود بدان فعل در مجمع آورده كه در تعلق علم رسول و مؤمنان باعمال بندگان دو وجه گفتهاند يكى آنكه حق تعالى آن را در قيامت بر رسول و ائمه عليه السّلام عرض فرمايد و ديگر آنكه در اخبار صحيحه آمده آنكه اعمال امت من هر شب دوشنبه و پنجشنبه بر رسول و ائمه عرض مىكند پس مراد بمؤمنان معصومانند قبل از اين گذشت كه متخلفان از اهل اسلام ده تن بودند كه مذكور شدند و سه كس ديگر كه كعب بن مالك بود و هلال بن اميه و مرارة بن ربيع كه از اوس و خزرج بودند خود را نبسته بودند اما نزد حضرت آمده بگناه خود معترفشدند حضرت فرمود با ايشان مكالمه و مجالست ننمايند و گفت از نزد من برويد تا بهبينم كه حق تعالى در باره شما چه حكم كند اين آيه در بارهء ايشان نازلشد كه .
وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ
و ديگر از متخلفان تاخير كرده شدگانند و بازداشتگان يعنى موقوفست حكم ايشان
لِأَمْرِ اللَّهِ
براى فرمان نزول خدا در بارهء ايشان
إِمَّا يُعَذِّبُهُمْ
يا عذاب كند خدا ايشان را اگر اصرار كند بر آن گناه
وَ إِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ
و يا