كه پيوسته متصدقان را بخير و بركت دعا مىكند و آمرزش ميطلبد نزد خدا ايشانرا
أَلا إِنَّها
بدانيد كه نفقات ايشان يا صلوات رسول
قُرْبَةٌ لَهُمْ
سبب نزديكى است مر ايشان را ببارگاه عنايت ربانى و وسيلهء قرب مكانت و منزلت نزد پروردگار سبحانى
سَيُدْخِلُهُمُ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ
زود باشد كه در آرد خدا ايشانرا در بهشت خود كه محل نزول رحمت است
إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
بدرستيكه خدا آمرزنده است متصدقان را مهربان بر متقربان و بعد از آن در بيان حال سابقان ميفرمايد كه .
وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ
و پيشى گيرندگان پيشينيان يعنى آنها كه سبقت كردند بر عامهء مؤمنان بر ايمان
مِنَ الْمُهاجِرِينَ
از مهاجران يعنى آنها كه از مكه هجرت كردند مراد آنهااند كه با پيغمبر به دو قبله نماز گذاردند و سرور و مهتر و بهتر و پيشوايشان حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است كه ملقب است به المصلى الى القبلتين
وَ الْأَنْصارِ
و از انصار آنها كه از ساكنان مدينهاند و اهل مكه را يارى دادند و آنها هفت كس بودند از اهل عقبه اول و يا هفتاد از اهل عقبه ثانيه
وَ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ
و آنان كه متابعت كردند سابقان را بايمان و طاعت مراد بقيه اصحابند از مهاجر و انصار كه پيروى سابقان كردند و گفتهاند هر كه متابعت ايشان كند تا قيامت از زمرهء تابعان است
رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ
خشنود شود خدا از ايشان بقبول طاعت ايشان از سابقان و لاحقان
وَ رَضُوا عَنْهُ
و خشنود شدند ايشان از خدا به آنچه يافتند از نعم دينيه و دنيويه
وَ أَعَدَّ لَهُمْ
و آماده كرد خدا مر ايشان را
جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهارُ
بوستانهائى كه ميرود از زير درختان آن جويها
خالِدِينَ فِيها أَبَداً
در حالتى كه جاويد باشند در آن هميشه
ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
آنست رستگارى تمام و فيروزى بزرگ و رسيدن به تمام مراد در اين آيه دلالت است بر فضل سابقين و مزيت ايشان و اين به جهت آنست كه در مبدء اسلام متحمل انواع عقوبت شدند در نصرت دين چون مفارقت از عشاير و نصرت اسلام با وجود قلت عدد و كثرت عدو و سبق بايمان و دعوت مردمان به آن و بمذهب صحيح كه طريق اهل بيت است اول كسى از مردمان مهاجر كه تصديق نبوت حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كرد امير المؤمنين عليه السّلام بود و نقل است كه اول كسى كه از زنان اسلام آورد به حضرت خاتم الانبياء خديجه كبراى بنت خويلد بود و حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود كه هفت سال فرشتگان بر من و على صلوات ميفرستادند زيرا كه در اين هفت سال از كسى به غير از من و على كلمه توحيد كه لا إله الا اللّه است به آسمان نرسيد از منهال بن عمرو روايت است كه گفت من از على شنيدم