معظمه
فَمَا اسْتَقامُوا لَكُمْ
پس مادام كه ايشان مستقيم باشند بر عهد خود براى شما
فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ
پس شما نيز مستقيم باشيد بر پيمان خود براى ايشان
إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ
بدرستى كه خدا دوست دارد پرهيزكاران را كه بر عهد و پيمان استقامت نمايند .
كَيْفَ
چگونه مشركان بر حال خود باشند
وَ إِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ
و حال آنكه اگر ايشان ظفر يابند بر شما
لا يَرْقُبُوا فِيكُمْ
مراعات نكنند و نگاه ندارند در باب شما
إِلًّا
حق سوگند يا قرابة را
وَ لا ذِمَّةً
و نه وفاى عهد
يُرْضُونَكُمْ بِأَفْواهِهِمْ
خشنود ميگردانند شما را بزبانهاى خود يعنى وعده ميدهند بايمان و طاعت و يا سخنان شيرين ميگويند
وَ تَأْبى قُلُوبُهُمْ
و سر باز مىزند دلهاى ايشان از آنچه بزبانها ميگويند يعنى دل ايشان با زبان ايشان يكى نيست
وَ أَكْثَرُهُمْ فاسِقُونَ
و بيشتر ايشان بيروناند از دائرهء فرمان يا سر كشند از قبول ايمان و اندكى از ايشان بسبب بدنامى از نقض عهد تحرز مينمايند .
اشْتَرَوْا بِآياتِ اللَّهِ
بدل كردند و خريدند بآيتهاى خدا ( قرآن )
ثَمَناً قَلِيلًا
بهاى اندك يعنى چيزيرا كه بهاى حقير و قليل دارد از متاع دنيا مرويست كه ابو سفيان بعضى از مشركانرا در طمع حطام دنيا انداخته براى قتل اهل ايمان جمع كرد و ايشان تكذيب قرآن نموده در صدد قتل مسلمانان در آمدند
فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِهِ
پس اعراض كردند از راه خدا و طاعت او و يا بازداشتند مردمان را از راه حج خانهء خدا
إِنَّهُمْ ساءَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
بدرستى كه ايشان بد كارى ميكنند .
لا يَرْقُبُونَ
نگاه نميدارند مشركان ناقض العهد
فِي مُؤْمِنٍ
در شأن هيچ مؤمنى
إِلًّا
قرابة يا سوگند
وَ لا ذِمَّةً
و نه عهد ذمه
وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُعْتَدُونَ
و آن گروه ايشانند از حد در گذرندگان در شرارت و طغيان .
فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ
پس اگر باز گردند از كفر و بپاى دارند نماز را و بدهند زكات را
فَإِخْوانُكُمْ فِي الدِّينِ
پس ايشان برادران شمااند در دين اسلام و ايشان راست آنچه شما را بوده و بر ايشانست آنچه شما را باشد
وَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ
و بيان مىكنيم آيتها را براى گروهى كه فهم كنند و در آن تفكر نمايند .
وَ إِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ
و اگر بشكنند مشركان سوگندان و پيمانهاى خود را
مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ
پس از آنكه عهد كردند با شما
وَ طَعَنُوا فِي دِينِكُمْ
و طعن كنند در دين شما و عيب جوئى كنند