از مكر ايشان
إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ
بدرستى كه خدا شنواست مر اقوال ايشان را
الْعَلِيمُ
داناست بنيات ايشان بدروغ و راست پس اگر در مقام مكر باشند تو را نگاه دارد و و بال مكر را بديشان رساند .
وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ
و اگر خواهند كه بفريبند ترا و به صلح خود را از جنگ شما باز دارند
فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ
پس بدرستى كه پسنده است تو را خدا چه او كفايت كننده مقاصد اولياى خود است
هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ
اوست آنكه قوت داد ترا به يارى كردن و فرستادن فرشتگان
وَ بِالْمُؤْمِنِينَ
و بهمهء مؤمنان و نزد اكثر مراد انصارند كه اوس و خزرجند .
وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ
و الفت انداخت ميان دلهاى ايشان يعنى ميان اوس و خزرج كه صد و بيست و نه سال ميان ايشان تعصب و ستيز بود و پيوسته بقتل و غارت يكديگر اشتغال مىنمودند حق تعالى ببركت تو دلهاى ايشان را با يكديگر الفت داد و از معجزات آن حضرت بود
لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً
اگر خرج ميكردى به جهت صلاح احوال ايشان آنچه در زمين است از مال و متاع
ما أَلَّفْتَ
تاليف نميدادى و قادر نبودى بر الفت دادن
بَيْنَ قُلُوبِهِمْ
ميان دلهاى ايشان از غايت كينه كه با هم داشتند
وَ لكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ
و ليكن خدا بحكمت خود الفت افكند ميان ايشان
إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
بدرستيكه خدا غالب است و دانا بحكمت آنچه مىكند .
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ
اى پيغمبر برگزيده
حَسْبُكَ اللَّهُ
پسنده است ترا خدا
وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
و آنان كه پيروى تو كردهاند از گرويدگان نزول اين آيه قبل از غزوه بدر شده و در تفسير اهل البيت مذكور است كه مراد به اين آيه امير المؤمنين عليه السّلام و اتباع اويند و ظواهر اخبار شاهد اين قولست و ديگر آنچه از اين مستفاد مىشود نصرت است و نصرتيكه رسول را بتاييد الهى بواسطهء امير المؤمنين عليه السّلام ظهور يافت از هيچكس ظاهر نشد پس اين آيه خاص باشد به آن حضرت و اتباع نصرت شعار او .
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ
اى پيغمبر بلند مرتبه
حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ
تحريص و ترغيب كن مومنان را و گرم ساز ايشانرا
عَلَى الْقِتالِ
در كارزار كردن با كفار
إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ
اگر باشند از شما
عِشْرُونَ صابِرُونَ
بيست تن صبر كنندگان در معركه قتال
يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ
غالب شوند بر تأييد الهى بر دويست نفر از مشركان اينكلام در معنى امر است يعنى بايد كه يكى از شما در مقابلهء ده تن از مشركان شكيبائى