إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ
بدرستى كه خدا غالب است و دوستان خود را نصرت دهد
حَكِيمٌ
راست كار است هر چه كند بر وفق صواب كند از عبد اللّه عباس روايت است كه گفت من در وقتى كه بر ابو جهل غالب شدم و او را ميكشتم گفت آن ضربها كه از هوا ميآمد و ما كسى را نميديديم چه بود گفتم فرشتگان بودند گفت ايشان ما را مغلوب ساختند نه شما .
إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ
ياد كنيد آن را نيز كه فرو پوشانيد بر سر شما خوابى سبك را مروى است كه صحابه را در اين شب كه در روزش جنك واقع شد دغدغه عظيم دست داد چنان كه منزل ايشان در ريگستانى بود كه رونده را قدم در آن فرو ميرفت و آب نيز نداشتند و مشركان بر ايشان سبقت گرفته بر كنار آب فرود آمده بودند حق تعالى خواب بر ايشان افكند
أَمَنَةً
براى ايمنى كه حاصل شد
أَمَنَةً
از نزديك او سبحانه تا از تعب سفر و خوف خطر استراحت يابند و در آن خواب اكثر اصحاب محتلم شدند على الصباح شيطان بنياد وسوسه كرد كه شما را نماز ميبايد گذارد و بعضى جنبيد و بعضى حدث اصغر داريد و آب نداريد و از پاى تا به زانو به خاك فرو ميرود و كافران در زمين سخت و هموارند و بكنار آب و شما ميگوئيد كه ما دوستان خدائيم و پيغمبر او در ميان ماست اين چگونه باشد حق تعالى در آن محل باران فرستاد كما قال
وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً
و فرو فرستاد بر شما از ابر يا از طرف آسمان آبى كه رودخانهها روان شدند و حوضها پر آب گشتند
لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ
تا پاك گرداند شما را به آن آب از حدث و خبث
وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ
و ببرد از شما وسوسهء شيطان را كه ميگفت نصرت با جنابت بهم جمع نشوند
وَ لِيَرْبِطَ عَلى قُلُوبِكُمْ
و تا ببندد بر دلهاى شما اميدوارى بلطف حضرت بارى بنصرت پادشاهى
وَ يُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدامَ
و براى آنكه ثابت گرداند باران قدمهاى شما را چه باران بر زمين ريگ آميز باريده آن را استحكام داد قدمگاه مؤمنان مستحكم شد و در زمينى كه كفار نزول كرده بودند لاى عظيم پيدا آمد و گفتهاند مراد بثبات قدمست در معركه حرب پس اصحاب سيراب شدند و ظروف را پر آب كردند و غسل و وضو كردند و خوشحال شدند و وسوسهء شيطان از ايشان زايل گشت .
إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلائِكَةِ
ياد كن چون وحى كرد پروردگار تو بسوى فرشتگان كه بامداد آمده بودند براى يارى اهل ايمان
أَنِّي مَعَكُمْ
آنكه من با شماام در امداد و اعانت و ناصر و نگاه دار شما از شر شيطان
فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا
پس استوار و ثابت قدم گردانيد