مشكل بود صيد آن كردن و ديگر روزها يك ماهى نميديدند و بر ايشان صبر كردن بر اين ابتلاء بغايت دشوار بود و آخر بوسوسهء شيطان راى ايشان بر آن قرار گرفت كه حوضها ساختند و از دريا بر آن حوضها جويها بريدند روز شنبه كه زمان ظهور ماهيان بود ايشان را بر آن حوضها راندندى و دامها در پيش راه نصب كردندى تا ماهيان آنجا بماندندى و گويند مجارى آب را مسدود ساختند تا ماهيان به دريا نتوانند رفت و در روز يكشنبه بگرفتندى چون چند نوبت اين عمل كردند و آثار عذاب نازل نشده دلير شده از سر تعظيم سبت بگذشتند و در آن شهر هفتاد هزار مرد بودند بسه فرقه شدند قومى به اين فعل مشغول شدند و گروهى نهى كردند و جمعى نه نهى كردندى و نه ماهى گرفتندى و فرقهء ناهيه را نيز ملامت كردندى حق تعالى از اينخبر ميدهد .
وَ إِذْ قالَتْ
و بپرس اى محمد از خبر اهل ديه چون گفتند
أُمَّةٌ مِنْهُمْ
گروهى از اهل ده ايله كه نهى ميكردند نهى كنندگان را و ملامت ميكردند بر نهى كه
لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً
چرا پند ميدهيد گروهى را كه بىشبهه
اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ
خدا هلاك كننده ايشانست در دنيا بنافرمانى و ترك تعظيم شنبه
أَوْ مُعَذِّبُهُمْ
يا عذاب كنندهء ايشان
عَذاباً شَدِيداً
عذابى سخت در آخرت كه آتش دوزخست و اين را به جهت آن گفتند كه عصيان ايشان بر ايشان ظاهر شده بود و دانسته بودند كه موعظه و نصيحت بر ايشان نفع نرساند
قالُوا مَعْذِرَةً
گفتند فرقهء نهى كنندگان اين وعظ ما و نصيحت ما ايشان را عذرخواستنى است از ما و حفص معذرة ميخواند بنصب التاء يعنى اعتذار مينمائيم به اين وعظ معذرت گفتنى يعنى پند ميدهيم ايشان را به جهت معذرت
إِلى رَبِّكُمْ
بسوى پروردگار شما مراد آنست كه چون امر معروف و نهى منكر بر ما واجب است پس ما ايشان را پند مىدهيم تا نزد خدا معذور باشيم
وَ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
و تا باشد نيز كه بترسند از خدا و ترك معصيت كنند و از اين اعمال توبه كنند تا عذاب خدا نازل نشود .
فَلَمَّا نَسُوا
پس آنهنگام كه شرك كردند و بگذاشتند آن فرقه صيد كنندگان
ما ذُكِّرُوا بِهِ
آنچه پند داده ميشدند بديشان يعنى بدان متعظ نشدند و قبول آن نكردند
أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ
برهانيديم آنان را كه نهى ميكردند از بدى و نافرمانى
وَ أَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا
و گرفتيم آنان را كه ستم كردند بصيد ماهى و غير آن
بِعَذابٍ بَئِيسٍ
به عذاب سخت
بِما كانُوا يَفْسُقُونَ
بسبب آنچه بودند كه از روى عناد بيرون ميرفتند از راه فرمانبردارى - مرويست كه چون فائده بر موعظه و نصيحت نهى كنندگان مترتب نشد با خود