بينيد خداى را كه علم او تعلق گيرد بوقت رحمت و راحت و دولت كه چگونه عمل كنيد و چه چيز بجاى ميآريد از كفر و شرك و اطاعت و معصيت تا شما را فرا خور آن جزا دهد پس بيان مقدمات هلاك دشمنان مىكند بقوله .
وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ
و هر آينه گرفتيم تابعان فرعون را بقحط و تنگى و خشك سالى
وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ
و بنقصان بعضى از ميوهاى ايشان
لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ
شايد ايشان پند گيرند كه اين به جهت كفر و شآمت معاصى ايشانست و از آن باز گردند و انقياد اوامر الهى كنند ايشان متنبه نشدند .
فَإِذا جاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ
پس چون آمد بديشان نيكوئى از فراخى و ارزانى
قالُوا لَنا هذِهِ
ميگفتند براى ماست اين نيكوئى و ما مستحق آنيم
وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ
و اگر رسيدى بديشان بدى چون قحط و بلا
يَطَّيَّرُوا بِمُوسى وَ مَنْ مَعَهُ
فال بد ميگرفتند بموسى و آنان كه باوى بودند از مؤمنان و مىگفتند اين رنج و محنت بشآمت ايشان بما ميرسد حق تعالى جميع اين گفتار را بايشان رد كرد و گفت
أَلا
آگاه باشيد كه آنچه بموسى حواله كردهاند و گفتهاند كه از شآمت وى است چنان نيست
إِنَّما طائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ
جز اين نيست كه سبب خير و شر ايشان نزد خدايست و آن اعمال بد ايشان است كه كرام الكاتين نوشتهاند و به حضرت او عرض كرده و شآمت آن عملها بايشان رسيده نه بسبب شآمت موسى
وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ
و ليكن بيشتر مردمان نميدانند كه آنچه بديشان ميرسد از مكاره و اهوال در دنيا و آخرت بواسطهء شومى ايشانست .
وَ قالُوا مَهْما تَأْتِنا بِهِ
و گفتند فرعونيان اى موسى باز ايست از آنچه ميگوئى و دعوى ميكنى هر گاه كه به يارى و هر چيز كه آورى بما
مِنْ آيَةٍ
از نشانه كه زعم تو آنست كه معجزه تست مثل قحط و مرض و امثال آن
لِتَسْحَرَنا بِها
تا سحر كنى ما را به آن
فَما نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ
پس نيستيم ما مر تو را گروندگان و باور دارندگان چون قبطيان عناد را بسر حد اطناب كشيدند .
فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ
پس فرستاديم بر ايشان طوفان را و آن هر چيزى است كه طوف كند بر مواضع و اماكن و همه آن را فراگيرد چون باران و سيل گويند مراد به آن آبله است و يا طاعون
وَ الْجَرادَ
و فرستاديم ملخ پرنده را
وَ الْقُمَّلَ
و ملخ پياده يا سبوسه يا بچهاى ملخ پس از روئيدن بالهاى ايشان
وَ الضَّفادِعَ
بزع بجامهاى خواب ايشان در ميآمدند و در طعامهاى