لِأُخْراهُمْ فَما كانَ لَكُمْ عَلَيْنا مِنْ فَضْلٍ
مر پسينيان را پس نيست شما را بافزونى كه بدان استحقاق تخفيف عذاب داشته باشيد بلكه ما و شما در كفر برابريم
فَذُوقُوا الْعَذابَ
پس بچشيد عذاب را
بِما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ
بسبب آنچه بوديد كه كسب ميكرديد از كفر و حوالهء عذاب بديگر مكنيد .
إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا
بدرستى كه آنان كه بدروغ داشتند بآيتهاى ما از قرآن و دلائل قدرت
وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْها
و سركشى كردند از گرويدگان به آن و فرمانبردارى آن
لا تُفَتَّحُ لَهُمْ
گشاده نشود براى دعاى ايشان به جهت نزول رحمت بر ايشان و يا بسبب رفع اعمال يا ارواح ايشان
أَبْوابُ السَّماءِ
درهاى آسمان همچنانكه از براى اهل ايمان گشوده مىشود بلكه اعمال ايشان را بر روى ايشان باز زنند و ارواح ايشان را بسجين برند كه زير زمين هفتم است
وَ لا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ
و در نيايند اين مستكبران گردن كشان در بهشت
حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِياطِ
تا وقتى كه در آيد شتر نر در سوراخ سوزن يعنى همچنانكه اين صورت هرگز وجود نگيرد كافران نيز هرگز ببهشت نروند
وَ كَذلِكَ
و مانند اين پاداش منكر
نَجْزِي الْمُجْرِمِينَ
جزا مىدهيم مجرمانرا يعنى كافران پر گناه را .
لَهُمْ مِنْ جَهَنَّمَ
مر ايشان را باشد از آتش دوزخ
مِهادٌ
فراشى كه بر آن نشينند
وَ مِنْ فَوْقِهِمْ غَواشٍ
و از زبر ايشان پوششها باشد از آتش دوزخ يعنى زير و زبر ايشان آتش بود
وَ كَذلِكَ
و مانند جزاى قطع اين گروه
نَجْزِي الظَّالِمِينَ
پاداش مىدهيم همهء كافران ستمگر را و بعد از وعيد كافران در وعد مؤمنان ميفرمايد .
وَ الَّذِينَ آمَنُوا
و آنان كه گرويدند به خدا
وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
و كردند كارهاى شايسته چون تصديق رسولان و فرمان بردارى كتابها و چون اعمال صالحهء ايشان بسيار است اقدام بهمهء آن فوق طاقت بشرى است از اينجهت ميفرمايد
لا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها
تكليف نميكنيم و نميفرمائيم هيچ شىء را مگر به قدر وسع و طاقت نفس يعنى آن قدر كه بر آن قادر باشند و بر وجه سهولت بجاى آرند
أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ
آنگروه ملازمان بهشتاند
هُمْ فِيها خالِدُونَ
ايشان در آن بهشت باقى و دائم باشند .
وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ
و بيرون بريم آنچه در سينهء بهشتيان بود
مِنْ غِلٍّ
از كينه و حسد يعنى اسباب عداوترا از ايشان نزع كنيم تا آنكه غير از محبت و صداقت و دوستى خالص در ميان ايشان نباشد و هيچكدام حسد بر مرتبه