خواهد ، و تنگ گرداند و به اندازه دهد آن را كه خواهد بر حسب مصلحتى كه داند و ليكن بيشترينهء مردمان نميدانند . آنگه گفت :
[ وَ ما أَمْوالُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ ]
و نيست مالهاى شما و فرزندان شما آنكه شما را بما نزديك گرداند و قربت و زلفت دهد نزديك ما ، بخداى جز عمل صالح نزديك نگرداند
[ إِلَّا مَنْ آمَنَ ]
و ليكن آنان كه ايمان آوردند و عمل صالح كردند ايشان را جز او پاداشت دهند به آنچه كردند بر ضعف ، و آن دو چندان باشد و در غرفههاى بهشت ايمن باشند .
[ سوره سبإ ( 34 ) : آيات 38 تا 42 ]
وَ الَّذِينَ يَسْعَوْنَ فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ أُولئِكَ فِي الْعَذابِ مُحْضَرُونَ ( 38 ) قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ يَقْدِرُ لَهُ وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ ( 39 ) وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلائِكَةِ أَ هؤُلاءِ إِيَّاكُمْ كانُوا يَعْبُدُونَ ( 40 ) قالُوا سُبْحانَكَ أَنْتَ وَلِيُّنا مِنْ دُونِهِمْ بَلْ كانُوا يَعْبُدُونَ الْجِنَّ أَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُؤْمِنُونَ ( 41 ) فَالْيَوْمَ لا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَفْعاً وَ لا ضَرًّا وَ نَقُولُ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذُوقُوا عَذابَ النَّارِ الَّتِي كُنْتُمْ بِها تُكَذِّبُونَ ( 42 )
و آنان كه سعى كنند در ابطال آيات ما با خود تقدير كرده كه ما را عاجز توانند گردانيد ؛ و گفتند كه : گمان بردند « 1 » كه از قبضهء قدرت ما بيرون روند و از ما فائت شوند ، ايشان را در عذاب حاضر گردانند يعنى در دوزخ كه جاى عذاب است . بگو اى محمّد كه :
خداى من روزى فراخ گرداند بر آنكس كه خواهد از بندگان خويش ؛ و تنگ گرداند بر آنكس كه خواهد . تكرار « 2 » براى آنست كه اوّل خطاب با كافران است و دوّم بار وعظ مؤمنان است ، توانگر گردانيدن كافران براى كرامت ايشان نيست و توانگر گردانيدن مؤمنان شايد كه براى زيادتى سعادت ايشان باشد به آنكه آن را در راه خدا نفقه كنند .
[ وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ ]
و هر چه شما نفقه كنيد از هر چيزى كه باشد خداى
هامش
( 1 ) ابو الفتوح ( ره ) گفته : « معاجزين قيل : معاونين ، و قيل : معاندين ، گفتند در آن حال كه با يكديگر باشند ، و گفتند : در آن حال كه معاند باشند و گفتند : گمان بردند كه از قبضهء ( تا آخر ) »
( 2 ) يعنى تكرار« قُلْ إِنَّ رَبِّي يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ ».