[ إِنِّي أَخافُ ]
من مىترسم كه دين شما را بدل كند « 1 » و يا در زمين فساد آشكارا گرداند « 2 » .
[ سوره غافر ( 40 ) : آيات 27 تا 28 ]
وَ قالَ مُوسى إِنِّي عُذْتُ بِرَبِّي وَ رَبِّكُمْ مِنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسابِ ( 27 ) وَ قالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمانَهُ أَ تَقْتُلُونَ رَجُلاً أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ وَ قَدْ جاءَكُمْ بِالْبَيِّناتِ مِنْ رَبِّكُمْ وَ إِنْ يَكُ كاذِباً فَعَلَيْهِ كَذِبُهُ وَ إِنْ يَكُ صادِقاً يُصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِي يَعِدُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ ( 28 )
موسى عليه السّلام چون بشنيد كه او را تهديد بقتل مىكند « 3 » پناه با خداى تعالى داد و گفت : من پناه گرفتم بآفريدگار و پروردگار خود و پروردگار شما از شرّ و بدى هر متكبّرى كه ايمان نمىآرد بروز جزا و حساب
[ وَ قالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ ]
مردى مؤمن كه ايمان خود از آل فرعون باز مىپوشيد و او خربيل « 4 » بود گفت : اى قوم مردى را مىكشيد كه او ميگويد : پروردگار من خداست ؟ ! اين مرد مؤمن از آل فرعون بود و بعضى گفتند كه : از بنى اسرائيل بود وهب منبّه گفت : نام او خربيائيل بود
[ وَ قَدْ جاءَكُمْ بِالْبَيِّناتِ ]
و حال آنست كه اين مرد از خداى بشما حجّتها آورده است و معجزات
هامش
( 1 ) در غالب نسخ : « در بدل اندازد » و در تفسير ابو الفتوح ( ره ) كما فى المتن .
( 2 ) ترجمهء متن مبنى بر يك قرائت است و قرائتى ديگر نيز هست چنان كه ابو الفتوح ( ره ) گفته ( ج 4 چاپ اول ؛ ص 519 ؛ س 19 ) : «[ إِنِّي أَخافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ ]كه من مىترسم كه دين شما را بدل كند [ و ان ،أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسادَ ]ابو عمرو خواند و مدنيان و شاميان [ و أن ] بىالف بواو عطف چنان كه خوف واقع باشد بر هر دو ، و در مصاحف اهل شام الف نيست و كوفيان و بعضى بصريان[ أَوْ أَنْ ]خواندند چنان كه خوف واقع باشد على أحدهما ، مدنيان و بصريان خواندند[ يُظْهِرَ ]بفتح ياء و هاء و رفع دال از فساد باسناد الفعل اليه من الظهور يا در زمين فساد پديد آيد بر فعل لازم ، و حمزه و كسائى و ابو عمر و يعقوب و ابو جعفر و حفص عن عاصم خواندند[ يُظْهِرَ ]بضم ياء و كسر هاء و نصب دال على أنه مفعول به من الاظهار و فعل متعدّى ؛ يا در زمين فساد آشكارا بكند » .
( 3 ) در چند نسخه : « ميكنند » .
( 4 ) فيروزآبادى در قاموس در فصل خاء معجمه از باب لام گفته « خربيل كقنديل اسم *