هى « 1 » آنكسى كه كلمهء عذاب بر وى سزاوار شده و وى مستحقّ عقاب گشتهاى « 2 » تو ويرا و هر كس كه به آتش دوزخ رسيده باشد برهانى و نجات دهى ؟ ! و شايد كه معنى چنين بود كه هر كس كه كلمهء عذاب بر وى حقّ گشت همچون كسى باشد كه بهشت ويرا واجب شود آنگه ابتدا كرد و گفت : ليكن كسانى كه از خداى تعالى بترسيدند و از معاصى اجتناب كردند ايشان را درجهها و غرفههائى است در بهشت كه از بالاى آن غرفههائى است بنا كرده در زير آن غرفهها و كوشگها جويهاى آب روانست خداى تعالى شما را اين وعده كرده است و وعدهء خود را خلاف نكند ابو سعيد خدرى گفت كه : رسول خداى گفت : اهل بهشت برنگرند از بالاى خود غرفهها بينند اهل آن غرفهها از آنجا چنان مىدرفشد « 3 » كه ستارهء از آسمان و ميان ايشان بعد و تفاوت مشرق باشد تا مغرب ، ما گفتيم :
يا رسول اللّه آن منازل انبيا باشد كه كس بدرجهء ايشان نرسد ؟ - گفت : لا ، بل مؤمنانى باشند كه بخداى و برسولان او ايمان آورده باشند .
[ سوره الزمر ( 39 ) : آيه 21 ]
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسَلَكَهُ يَنابِيعَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعاً مُخْتَلِفاً أَلْوانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَراهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطاماً إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِأُولِي الْأَلْبابِ ( 21 )
اى « 4 » نمىنگرى و نمىبينى كه خداى تعالى فرو فرستاده است از آسمان آبى پس آن آب را در چشمههائى برد كه در زمين است پس آنگه بيرون آورد بسبب او كشتى كه رنگهاى وى مختلف باشد آنگه خشك شود پس او را زرد بينى پس آنگه ويرا ريزيده گرداند بدرستى كه درين آيتى و دليلى هست در شناختن صانع عالم و آفريدگار جهان كسانى را كه خداوندان عقلاند عقل را كار فرمايند نظر و انديشه كنند تا بمعرفت حقّ برسند .
هامش
( 1 ) كذا در چند نسخه و در بعضى : « اى » و در بعضى ديگر : « آيا » .
( 2 ) كذا صريحا ؛ و مراد در هر دو موضوع استفهام است يعنى آيا .
( 3 ) در برهان قاطع گفته : « درفشيدن بر وزن و معنى درخشيدن است كه تابان و منور باشد » .
( 4 ) كذا صريحا ؛ و مراد در هر دو موضوع استفهام است يعنى آيا .