[ سوره ص ( 38 ) : آيات 55 تا 60 ]
هذا وَ إِنَّ لِلطَّاغِينَ لَشَرَّ مَآبٍ ( 55 ) جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها فَبِئْسَ الْمِهادُ ( 56 ) هذا فَلْيَذُوقُوهُ حَمِيمٌ وَ غَسَّاقٌ ( 57 ) وَ آخَرُ مِنْ شَكْلِهِ أَزْواجٌ ( 58 ) هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ لا مَرْحَباً بِهِمْ إِنَّهُمْ صالُوا النَّارِ ( 59 )
قالُوا بَلْ أَنْتُمْ لا مَرْحَباً بِكُمْ أَنْتُمْ قَدَّمْتُمُوهُ لَنا فَبِئْسَ الْقَرارُ ( 60 )
حق تعالى چون ذكر بهشت تمام كرد خواست كه در عقب آن ذكر دوزخ و دوزخيان كند گفت :
[ هذا ]
يعنى حال اينست و كار اين آنگه گفت : بدرستى كه طاغيان و عاصيان را بد بازگشتى است آنگه بيان آن بكرد : دوزخى است بازگشت ايشان كه به آتش آن سوخته شوند و آتش آن را فراش و بستر ايشان گردانند پس بد فراش و بسترى باشد ايشان را آتش دوزخ آنكه گفت :
[ هذا ]
اينست دوزخيان را گو : بچشيد آن را آنگه بيان آن كرد و گفت :
[ حَمِيمٌ ]
آب « 1 » گرم و سوزان و خون و ريم و زرداب تن دوزخيان باشد مقاتل گفت كه :
[ غَسَّاقٌ ]
سرماى بغايت باشد ؛ [ حميم ] بحرارت و گرمى بسوزاند و [ غساق ] ببرودت و سردى ، و نوعى يا انواعى ديگر از عذاب هم از آن شكل كه ديده و چشيده باشند ايشان را باشد آنگه گفت :
[ هذا فَوْجٌ ]
اين گروهىاند در آتش آينده با شما عبد اللّه عبّاس گفت : چون رؤسا و سادات كافران در دوزخ شوند اتباع و پس روان ايشان را از پس ايشان در آرند ايشان خزنه را گويند كه : اينان كهاند ؟ - خزنه گويند :
[ هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ ]
اين گروهىاند كه با شما در دوزخ مىآيند آن رؤسا و اشراف گويند :
[ لا مَرْحَباً بِهِمْ ]
مباد ايشان را فراخى وسعت مكان كه بدرستى كه ايشان سوختگان آتش خواهند بودن چنان كه ما هستيم اتباع سادات جواب گويند كه : بلكه . شما را مرحبا وسعت و نيكى مباد ، شما آورديد ما را به اين عذاب و بسبب شما رسيديم اينجا و بد جاى قرارى است اين .
[ سوره ص ( 38 ) : آيات 61 تا 64 ]
قالُوا رَبَّنا مَنْ قَدَّمَ لَنا هذا فَزِدْهُ عَذاباً ضِعْفاً فِي النَّارِ ( 61 ) وَ قالُوا ما لَنا لا نَرى رِجالاً كُنَّا نَعُدُّهُمْ مِنَ الْأَشْرارِ ( 62 ) أَتَّخَذْناهُمْ سِخْرِيًّا أَمْ زاغَتْ عَنْهُمُ الْأَبْصارُ ( 63 ) إِنَّ ذلِكَ لَحَقٌّ تَخاصُمُ أَهْلِ النَّارِ ( 64 )
هامش
( 1 ) در بعضى نسخ : « آبى » .