[ ما لها من نظرة ] آن را مهلتى نباشد
[ وَ قالُوا رَبَّنا ]
و گفتند اين كافران كه : اى خداى ما پيش از روز حساب كه روز قيامت است نصيب ما از عذاب ما بما رسان در دنيا عطا گفت : اين آنست كه : نضر « 1 » بن الحارث گفت : « اللّهمّ ان كان هذا هو الحقّ من عندك فأمطر علينا حجارة من السّماء » سنگى از آسمان بيامد و بر وى آمد و هلاك شد و خداى تعالى در حقّ او فرستاد :
« سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ »
عبد اللّه عبّاس گفت :
صحيفهء اعمال ما بما ده تا در آن بنگريم در دنيا و اين از سر استهزا گفتند چون خداى تعالى اين آيت فرستاد :
« فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ *
. . . ،
وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِشِمالِهِ »
و [ قطّ ] نامه باشد و در لغت قطع است ابن عبّاس گفت : كانت ضربات على أبكارا اذا استطال قدّ و اذا اعترض قطّ . « قطّ » بپهنا بريدن است و « قدّ » بدرازا « 2 » .
[ سوره ص ( 38 ) : آيات 17 تا 20 ]
اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ وَ اذْكُرْ عَبْدَنا داوُدَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ ( 17 ) إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبالَ مَعَهُ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَ الْإِشْراقِ ( 18 ) وَ الطَّيْرَ مَحْشُورَةً كُلٌّ لَهُ أَوَّابٌ ( 19 ) وَ شَدَدْنا مُلْكَهُ وَ آتَيْناهُ الْحِكْمَةَ وَ فَصْلَ الْخِطابِ ( 20 )
صبر كن اى محمّد بر آنچه كافران ميگويند و ياد كن بندهء من داود را كه خداوند قوّت بود بر عبادت ، و بر تحمّل أعباء رسالت و نبوّت ، و بر دشمنان دين كه بسنگى كافرى را چون جالوت هلاك كرد
[ إِنَّهُ أَوَّابٌ ]
بدرستى كه او بسيار توبه كردى هر وقت و هر ساعت توبهء نو كردى
[ إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبالَ مَعَهُ ]
ما كوهها را مسخّر كرديم تا با وى تسبيح كردند ببامداد و شبانگاه هر گاه كه داود تسبيح كردى كوهها با وى تسبيح كردندى ، و مرغان را نيز مسخّر كرديم تا بر وى جمع شدندى و با وى تسبيح كردندى . در خبر است كه داود عليه السّلام هر گاه در محراب زبور خواندى مرغان هوا بيامدندى و پر در پر بگستردندى بسماع آواز او و همه براى آواز او تسبيح كردندى و گفتهاند كه : معنى اينست كه : همه مر خداى را تسبيح كردندى آنگه
هامش
( 1 ) هو النضر ( بالف و لام و نون و ضاد معجمه و راء مهمله در آخر ) بن كلده ؛ و تفصيل آن در « سورة المعارج » ميآيد .
( 2 ) در نسخهء قديمى : « بدر ازنا » و در باقى نسخ كما فى المتن .