كه پسر را بكش زينهار تا فرمان شيطان نبرى ، ابراهيم بدانست كه او شيطان است ، بانگ بر وى زد ، از وى بازگشت خائب و خاسر ، عبد اللّه عباس گفت كه : چون ابراهيم بجمرهء اولى « 1 » رسيد شيطان آمد تا وى را تعرّض كند هفت سنگ بر وى انداخت از آنجا بجمرهء دوّم رسيد « 2 » ابراهيم چون به آن جا رسيد شيطان را آنجا ديد هفت سنگ ديگر بر وى انداخت از آنجا بجمرهء عقبه آمد هفت سنگ ديگرش بينداخت از اينجا آن سنگ انداختن در اين مواضع از جملهء مناسك شد
[ وَ تَرَكْنا عَلَيْهِ ]
و بگذاشتيم بر ابراهيم ثناى نيكو در امّت بازپسين تا بدامن قيامت كه قصّهء ايشان ميخوانند و بريشان سلام و صلوات ميفرستند ما همچنين كه ابراهيم را پاداشت داديم پاداشت دهيم نيكوكاران را و ابراهيم ما را از جملهء بندگان مؤمن بود .
[ سوره الصافات ( 37 ) : آيات 112 تا 122 ]
وَ بَشَّرْناهُ بِإِسْحاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ ( 112 ) وَ بارَكْنا عَلَيْهِ وَ عَلى إِسْحاقَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِما مُحْسِنٌ وَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ ( 113 ) وَ لَقَدْ مَنَنَّا عَلى مُوسى وَ هارُونَ ( 114 ) وَ نَجَّيْناهُما وَ قَوْمَهُما مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ ( 115 ) وَ نَصَرْناهُمْ فَكانُوا هُمُ الْغالِبِينَ ( 116 )
وَ آتَيْناهُمَا الْكِتابَ الْمُسْتَبِينَ ( 117 ) وَ هَدَيْناهُمَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ( 118 ) وَ تَرَكْنا عَلَيْهِما فِي الْآخِرِينَ ( 119 ) سَلامٌ عَلى مُوسى وَ هارُونَ ( 120 ) إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ( 121 )
إِنَّهُما مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنِينَ ( 122 )
ما بشارت داديم ابراهيم را بفرزندى چون اسحاق ؛ پيغمبرى از پيغمبران و صالحى از صالحان ، بشارت ابراهيم را به دو چيز است بوجود پسر و بودن آن پسر پيغمبر ،
[ مِنَ الصَّالِحِينَ ]
براى آن گفت كه فرزندان ايشان دو نوع بودند چنان كه گفت :
[ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِما مُحْسِنٌ وَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ ]
نيكوكاران بودند و ظالمان نفس خود ، نيكوكاران انبيا و اوصيا بودند براى اين وصف كرد ايشان را بمحسن و آنان را كه نامعصوم بودند ظالم خواند .
[ وَ لَقَدْ مَنَنَّا عَلى مُوسى وَ هارُونَ ]
ما منّت نهاديم بر موسى و هرون
هامش
( 1 ) كذا در يك نسخه و در تفسير ابو الفتوح ( ره ) ليكن در باقى نسخ « اول » .
( 2 ) در نسختى و در تفسير ابو الفتوح : « دويم » و اين موافقتر با استعمال زمان مصنف است .