اين عذابى نباشد ؟ - و گفتند كه : سخن آن مؤمن است كه به آن كافر كه قرين وى بود ميگويد اگرچه اين آيت عامّ است در حقّ هر دو كسى كه يكى ديگر « 1 » را دعوت با ضلالت كند . مقاتل گفت : دو برادر بودند يكى مؤمن و يكى كافر و گفتند : دو شريك و انباز بودند مؤمن يهودا نام و كافر فطرس شريك كافر گفتى كه : آنچه ميگويند كه : ما را زنده گردانند و بهشتى و دوزخى است ، آن همه باطل است و دروغ ؛ ما را همين يك مرگ بيش نخواهد بود كس ما را زنده نگرداند ؛ اين مؤمن مر آن كافر را كه در ميان دوزخ باشد گويد بر سبيل سرزنش و ملامت و سخريّه كه اى « 2 » نه تو ميگفتى : ما نميريم مگر مرگ اوّل و كس ما را زنده نگرداند اكنون بديدى كه هر چه كردى و گفتى همه باطل بود ؟ - خداى تعالى ما را زنده گردانيد تو در آن عذاب و عقاب و من درين نعمت و ثواب
[ إِنَّ هذا ]
بدرستى كه اين فوز عظيم و رستگارى بزرگ است و نعمتى با كمال كه ما را در بهشت است ، براى چنين ظفر و ثواب بايد كه عاملان عمل كنند و نفس خود را كار فرمايند .
[ سوره الصافات ( 37 ) : آيات 62 تا 71 ]
أَ ذلِكَ خَيْرٌ نُزُلاً أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ ( 62 ) إِنَّا جَعَلْناها فِتْنَةً لِلظَّالِمِينَ ( 63 ) إِنَّها شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ ( 64 ) طَلْعُها كَأَنَّهُ رُؤُسُ الشَّياطِينِ ( 65 ) فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْها فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ ( 66 )
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْها لَشَوْباً مِنْ حَمِيمٍ ( 67 ) ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ ( 68 ) إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آباءَهُمْ ضالِّينَ ( 69 ) فَهُمْ عَلى آثارِهِمْ يُهْرَعُونَ ( 70 ) وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ ( 71 )
ملك تعالى جلّ جلاله چون طرفى از احوال بهشت و بهشتيان اعلام كرد فرمود كه :
اى غافلان « 3 » بنگريد و انديشه كنيد تا آن رزق معلوم كه انواع نعمت و اصناف فواكه است بهتر است كه نزل و روزى باشد يا درخت زقّوم ، حاصل رزق معلوم لذّت
هامش
( 1 ) در نسختى : « ديگرى » .
( 2 ) در بعضى نسخ « هى » و در بعضى ديگر : « آيا » .
( 3 ) در بعضى نسخ : « عاقلان » .