و ظفر دهد بحجّت تا دليل و حجّت اين دين ظاهرتر باشد و دليل او روشنتر ، بهرى ديگر گفتند : مراد اعزاز اسلام است تا اسلام چنان عزيز كند كه بر هيچ مسلمان صغار و مذلّتى نرود چنان كه بر اهل ذمّت مىرود از هوان و بذل جزيت بعضى ديگر گفتند : تا اين دين را غلبه دهد بر اديانى كه پيرامون رسول بود از شرك و جهودى و ترسائى و دينهاى ايشان منسوخ و مقهور كند . و از صادق عليه السّلام روايت كردهاند كه تأويل آيت فرو نيامده هنوز و فرو نيايد تا مهدى امّت بيرون نيايد .
[ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيراً مِنَ الْأَحْبارِ وَ الرُّهْبانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ ]
.
حقّ سبحانه و تعالى خطاب كرد با مؤمنان و گفت : اى آنكسانى كه ايمان آوردهايد بسيارى از احبار كه علماى جهودانند و بسيارى از رهبان « 1 » كه زاهدان ترسايانند مالهاى مردمان را بباطل و ناحق ميخورند به آنكه در احكام رشوه ميگيرند و تحريف كتاب خداى تعالى ميكنند بر مراد و هواى ايشان « 2 » ، تا بر آن جعلى و طعمهء « 3 » مىستانند و شرايع را بعوام خود تحريف ميكنند و از ايشان چيزى ميگيرند و از آن وجوه حرام كسب ميكنند و حرام را ملك خود ميگردانند و مردم را از راه خداى تعالى و دين او باز ميگردانند و رها نميكنند تا مردم در اسلام آيند پس بايد كه شما از صحبت ايشان دور باشيد و از مجالست ايشان حذر كنيد و آنان كه از زر و سيم گنج مى نهند و آن را در راه خداى تعالى نفقه نميكنند ايشان را بشارت ده بعذابى دردناك عبد اللّه عمر گفت : هر مال كه آن را زكات بدهند گنج نباشد و اگرچه در زمين باشد و آنچه آن را زكات نداده باشند گنج باشد و اگرچه بر روى زمين باشد جابر عبد اللّه انصارى و عبد اللّه عباس همين گفتند . و از امير المؤمنين على عليه السّلام روايت كردند كه :
هر مالى كه بر چهار هزار درم افزون باشد گنج باشد اگر زكاتش داده باشند و اگر
هامش
( 1 ) كذا در بعضى نسخ و در تفسير ابو الفتوح ليكن در بعضى نسخ : « رهبانان » .
( 2 ) در تفسير ابو الفتوح : « بر مراد هواى » بدون حرف عطف .
( 3 ) در بعضى از نسخ : « و مزدى » .