بفرمان جبرئيل بقير بيندود درون و بيرون وى آنگه گفت كه : درو رو « 1 » و بنشين و اين آنگاه بود كه فرمان آمد بيرون آمدن آب از تنور چنان كه گفت :
[ سوره هود ( 11 ) : آيه 40 ]
حَتَّى إِذا جاءَ أَمْرُنا وَ فارَ التَّنُّورُ قُلْنَا احْمِلْ فِيها مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَ أَهْلَكَ إِلاَّ مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَ مَنْ آمَنَ وَ ما آمَنَ مَعَهُ إِلاَّ قَلِيلٌ ( 40 )
. حقّ سبحانه و تعالى گفت : چون فرمان ما در رسيد بيرون آمد و برجوشيد تنور « 2 » يعنى آب ازو برآمد بعضى گفتهاند كه [ تنور ] روى زمين است از امير المؤمنين على عليه السّلام روايتست كه : صبح است يعنى صبح برآمد ، ديگر مفسّران گفتند كه : مراد تنور نان پزانست و آن تنور حوّا بود از سنگ كه بميراث بنوح رسيده بود خداى تعالى نوح را گفته بود كه :
هرگه كه بينى كه آب از تنور جوشيد تو و قومت در كشتى نشينيد ، چون آب از تنور برآمد زن نوح بديد نوح را خبر كرد سدى و شعبى گفتند كه : نوح كشتى در مسجد كوفه
هامش
( 1 ) در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « درشو » يعنى داخل شو مانند « ادخل » كه بمعنى « درآى » است .
( 2 ) نص عبارت ابو الفتوح ( ره ) نسبت به اين موضوع اين است ( ج 3 چاپ اول ؛ ص 71 ؛ س 26 ) : «[ فَإِذا جاءَ أَمْرُنا وَ فارَ التَّنُّورُ ]گفت : چون آمد فرمان ما و برجوشيد تنور يعنى آب از او برآمد بعضى گفتند از روى زمين آب پديد آمد عرب روى زمين را « تنور » خوانند اين قول عبد اللّه عباس است . عكرمه و زهرى و ابن عيينه روايت كردهاند از على بن ابى طالب عليه الصلاة و السلام كه او گفت :[ فارَ التَّنُّورُ ]اى طلع الفجر يعنى صبح برآمد و تنور گفت عبارتست از صبح كانه فعلون من التنور حسن بصرى و دگر مفسران گفتند ؛ مراد تنور است كه نان بپزند گفتند كه : آن تنور حوا عليها السلام بود و از سنگ بود و بميراث بنوح رسيده بود خداى تعالى او را گفت : هر گه كه بينى كه آب از اين تنور برجوشد تو و قومت در كشتى نشينيد چون آب از تنور برآمد زن نوح بديد او را خبر داد اين روايت مجاهد است . در جاى او خلاف كردند مجاهد گفت در سواد كوفه بود و سدى گفت : شعبى سوگند خورد و گفت : نوح عليه السلام كشتى در مسجد كوفه كرد و تنورى كه آب از او برآمد از دست راست از جانب در كنده بود حق تعالى برآمدن آب از تنور علامت كرده بود نوح ( ع ) را بر هلاكت قومش مقاتل گفت : تنور آدم بود و بشام بود به جائى كه آن را عين ورده گويند عبد اللّه عباس گفت : اين تنور به زمين هند بود » .