و سائقها و قائدها إلى يوم القيامة ، بپرسيد از من پيش از آنكه مرا نيابيد بدرستى كه علم ميان پهلوهاى من موج مىزند و روان مىشود اگر راهى يابد بشما و شما از هيچ گروهى باغى و هادى از من نپرسيد الّا كه من شما را خبر دهم بهادى ايشان و باغى ايشان و سائق ايشان و قائد ايشان تا بروز قيامت ابن الكوّا « 1 » برپاى خاست و گفت : ما ادّعى مثله نبىّ و لا وصىّ ، چنين دعوى هيچ پيغمبرى و هيچ وصىّ پيغمبرى نكرده دستورى باش تا بپرسم گفت : سل تفقّها و لا تسل تعنّتا ، چيزى كه پرسى بر سبيل تفقّه پرس بر سبيل تعنّت مپرس و چيزى بپرس كه ترا به كار آيد گفت : جز چيزى نپرسم كه مرا به كار آيد گفت : بپرس قال أخبرنى « عن الذّاريات دزوا » مرا از ذاريات خبر ده ؟ - گفت : آن بادهاست ، گفت « الحاملات و قرا » چيست ؟ - گفت : ابر است ، گفت « الجاريات يسرا » چيست ؟ - گفت : كشتيهاست ، گفت : « المقسّمات أمرا » چيست ؟ - گفت : فرشتگان اند ، گفت : خبر ده مرا از بيت المعمور گفت : خانهايست در آسمان چهارم كه هر روز هفتاد هزار فرشته در او شوند كه تا روز قيامت نوبت باوّلينان نيايد ، گفت : خبر ده مرا از ذو القرنين تا پيغمبر بود يا پادشاه ؟ - گفت : نه پيغمبر بود و نه پادشاه و ليكن بندهء صالح بود خداى را دوست داشت و خداى او را دوست داشت و براى خداى تعالى خلقان را نصيحت كرد ، گفت :
خبر ده مرا از قرنهاى او كه از زر بود يا سيم ؟ - گفت : نه زر بود و نه سيم و ليكن
هامش
( 1 ) محدث قمى ( ره ) در الكنى و الالقاب گفته ( ج 1 ؛ ص 383 ) : « ابن الكواء اسمه عبد اللّه من اصحاب امير المؤمنين ( ع ) خارجى ملعون ( الى ان قال ) : و هو الذى سأل امير المؤمنين عن مسائل شتى فأجابه امير المؤمنين و قد اشرنا الى ذلك فى سفينة البحار و الكواء كشداد الخبيث الشتام و ابو الكواء من كناهم قاله الفيروزابادى ، و ذكر ابن قتيبة فى ذكر النسابين و اصحاب الاخبار ابن الكواء الناسب و قال : هو عبد اللّه بن عمرو بن يشكر كان ناسبا عالما كبيرا و قال : قيل لابيه الكواء لانه كوى فى الجاهلية انتهى » پس معلوم مىشود « ناسب » بمعنى عالم بعلم انساب است پس آنچه ما مغانى ( ره ) در تنقيح المقال در ترجمهء ابن الكواء گفته ( ج 2 ؛ ص 203 ) : « و من الغريب ما صدر من ابن النديم من عنوانه : كنيته ابن الكواء و كان ناسبا عالما و كان من الشيعة من اصحاب على عليه السلام » ( انتهى ) و ( ناسبا ) فى كلامه تصحيف ( ناسكا ) اشتباه است زيرا مراد دانا بعلم انساب است و طالب تمام كلام مامقانى ( ره ) بكتاب وى رجوع كند .