وراى او گفتى و در دل آن نداشتى كه بر زبان گفتى عبد اللّه شداد گفت كه يكى بود از منافقان كه هر گه كه برسول صلّى اللّه عليه و آله بگذشتى سر در پيش افكندى و روى بپوشيدى تا پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله را نبيند حقّ تعالى گفت كه : اين منافقان مىبگردانند سينههاى خود را يعنى روى از شنيدن قرآن برمىگردانند و از آن منحرف ميشوند تا قرآن نشنوند و كس روى ايشان در آنحالت نبيند و تغيير روى دليل نسازد بر نفاق وى چنان كه گفت :
[ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ ]
تا پوشيده نمايند از خداى تعالى و پنهان شوند تا خداى رسول صلّى اللّه عليه و آله را و مؤمنان را بدان اطّلاع ندهد و از نفاق ايشان آگاه نگرداند وقت بودى كه كه جامه در سر كشيدندى و روى پنهان كردندى و ايشان ندانستند كه خداى تعالى در آن وقت كه جامه در سر كشيدند
[ يَعْلَمُ ما يُسِرُّونَ ]
ميداند آنچه ايشان پنهان مى كنند و آشكارا ميكنند و در علم وى تفاوتى نيست ميان اسرار و اعلان ايشان كه او عالمست و دانا بدانچه در سينههاست .
[ سوره هود ( 11 ) : آيات 6 تا 8 ]
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ رِزْقُها وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها كُلٌّ فِي كِتابٍ مُبِينٍ ( 6 ) وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً وَ لَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هذا إِلاَّ سِحْرٌ مُبِينٌ ( 7 ) وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلى أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ لَيَقُولُنَّ ما يَحْبِسُهُ أَلا يَوْمَ يَأْتِيهِمْ لَيْسَ مَصْرُوفاً عَنْهُمْ وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ ( 8 )
هيچ دابّهء يعنى هيچ جانورى و جنبندهء نيست از رونده و چرنده « 1 » و پرنده إلّا كه بر خداست روزى ايشان و [ على ] وجوب را باشد چون خداى تعالى ضمان روزى ايشان كرده و متكفّل آن شده بتفضّل گوئى كه چون نذرى واجب شده است چنان كه بندگان وى كنند « 2 » و ميداند مأوى و منزل و قرارگاه او را بشب و روز و آنجا كه او
هامش
( 1 ) در بعضى نسخ « خزنده » و در بعضى ديگر « خيزنده » .
( 2 ) در تفسير ابو الفتوح در اينجا وجهى ديگر گفته و آن اين است . ( ج 3 چاپ اول ، ص 57 ، س 13 ) : « بعضى دگر گفتند : « على » بمعنى « من » است معنى آنست كه من اللّه رزقها ، روزى ايشان از خزائن رحمت اوست و معنى متقارب است اين قول مجاهد است » .