ساخت بتوحيد او تنبيه كرد و آن افعاليست كه وى به آن مختصّ است كه مقدور قدرت او بود و كسى ديگر آن نتواند كرد و گفت :
[ هُوَ الَّذِي ]
اوست آنخدائى كه شب را براى شما آفريد و آن را لباس شما گردانيد تا در او ساكن شويد و آرام گيريد ، شب را [ لباس ] خواند از آنكه لباس پرده پوشست « 1 » و شب نيز همين عادت دارد .
اللّيل للعاشقين ستر * يا ليت اوقاته تدوم « 2 »
و با آنكه پرده پوش است « 3 » جاى آرام و آسايش تو است تا از رنجهاى روز برآسائى تاختن و رفتن و سعى كردن در حوائج كه اگر روشنائى شب بحدّ روز بودى حرص ترا رها نكردى كه از عمل و رنج برآسودى ، و چنان كه شب را تاريك از بهر آن كرد تا بآسايش مشغول شوى روز را روشن و بينا كرد تا در وى باسباب معيشت قيام نمائى بدرستى و حقيقت كه در اين جمله از آفريدن روز و شب بر اين صفات آيات و علاماتى و دلالاتيست قومى را كه بشنوند و انديشه كنند و متّعظ شوند .
[ سوره يونس ( 10 ) : آيات 68 تا 70 ]
قالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَداً سُبْحانَهُ هُوَ الْغَنِيُّ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ إِنْ عِنْدَكُمْ مِنْ سُلْطانٍ بِهذا أَ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ ( 68 ) قُلْ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لا يُفْلِحُونَ ( 69 ) مَتاعٌ فِي الدُّنْيا ثُمَّ إِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيقُهُمُ الْعَذابَ الشَّدِيدَ بِما كانُوا يَكْفُرُونَ ( 70 )
حقّ تعالى از گفتار شنيع مشركان و كسانى كه خدايرا فرزند گفتند باز ميگويد و ردّ مىكند بر سه گروه ، بر مشركان كه گفتند : الملائكة بنات اللّه ، و بر جهودان كه گفتند :
عزير بن اللّه ، و بر ترسايان كه گفتند : المسيح ابن اللّه ، و چنان كه حقيقت اين بر خداى تعالى روا نيست مجازش هم روا نباشد براى آنكه بپسرى و دخترى گرفتن بر آنكس روا بود كه وى محتاج بود و خداى تعالى ازين منزّه است چنان كه گفت :
[ سُبْحانَهُ ]
يعنى او منزّه
هامش
( 1 ) در تفسير ابو الفتوح ( ره ) بجاى « پردهپوش است » : « پردگى كند و پوشيدگى آرد » .
( 2 ) در تفسير ابو الفتوح ( ره ) بعد از بيت : « الليل أخفى للويل » .
( 3 ) در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « و بيرون از آنكه پرده و پوشش تست » .