و آنچه وعده داده باشد مؤمنان را و كافران را از ثواب و عقاب بودنى است و بباشد و ليكن بيشترينهء « 1 » مردمان نميدانند و خداى را نمىشناسند ، اوست آن خداى كه زنده كند آن را كه در او حيات نباشد به آنكه حياتى درو آفريند و بميراند آن را كه در حيات و زندگى باشد به آنكه بنيهء حيات او خراب كند چنان كه حيات در او نتواند بودن ، و مرجع و بازگشت جملهء خلايق با وى است جائى كه كس را در آنجا حكم نباشد مگر وى را .
[ سوره يونس ( 10 ) : آيات 57 تا 58 ]
يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ ( 57 ) قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ ( 58 )
حقّ تعالى خطاب مىكند جملهء مردمان را از مؤمن و كافر و ميگويد : اى مردمان بشما آمد كتابى مشتمل بر مواعظ و زواجر يعنى قرآنى كه مشتمل است بر آنچه دعوت كند باصلاح و زجر كند از قبايح و معاصى و تنبيه كند بر توحيد و عدل خداى تعالى و بر آنچه كه دارو و شفاى دردهاى سينههاست از عقايد فاسد و مذاهب باطل و مراد به [ صدر ] دل است و دل را براى آن صدر خواند كه جاى او دل است و قرآن را براى « شفا » خواند كه جهل دردى است كه دواى آن جز بعلم نباشد و قرآن مايهء علم است و هدايتى و دلالتى است كه بحقّ راه نمايد و نعمتى و رحمتى است اين قرآن مؤمنان را كه به او ايمان آرند و بر مقتضاى او عمل كنند اى محمّد بگوى اين مردمان را كه : بمال و متاع دنيا شادان مباشيد كه مال دنيا را بقا نيست و متاع دنيا ثبات ندارد يعنى چيزى كه او را بقا نيست و ثبات ندارد بوى چه شادان توان بود و بفضل خداى تعالى شادان باشيد و
هامش
ملكه ( بكسر الميم ) اى ما كان مملو كاله ، و ملكه ( بضم الميم ) اى سلطنته ، يريد ما هو داخل فى متملكاته و ما هو تحت سلطنته » . و در جاى ديگر از ابو الحسين علوى رضى در مدح ابو الحسين عتبى اين دو بيت را نقل كرده ( ص 30 ) :« كأنما الدهر تاج و هو درته * و الملك و الملك كف و هو خاتمه »« و البر و البحر و الاعلام اجمعها * و الخلق و الفلك الدوار خادمه »و منينى در شرح يمينى نسبت به « ملك و ملك » مذكور در بيت اول ( ص 96 ) گفته :
« و الملك بالضم الخلافة و السلطنة و الملك بالكسر ما يملكه و يحوزه الشخص من الاشياء » الى غير ذلك من موارد استعماله .
( 1 ) كذا در نسخ معتمده و در نسخ غير معتمده : « بيشترين » .