چيزى نمىيابم كه شما را بر آنجا نشانم ، ايشان چون بشنيدند و نااميد گشتند برگرديدند گريان و اشك ريزان از چشمهاى ايشان از غايت اندوه و حزن ، بر آنچه چيزى نمىيافتند كه نفقه كنند و در خدمت تو بيايند . واقدى گفت : اينان هفت مرد بودند از انصار چون ايشان بگريستند و مردمان رغبت ايشان بديدند در جهاد عثمان دو مرد را برنشاند و عباس دو مرد را و يامين بن كعب سه مرد را خداى تعالى چون عذر ايشان را بخواست و گفت : بر ايشان هيچ ملامت را راهى نيست ، راه ملامت و مذمّت بر آن كسانى است كه ايشان مىآيند و از تو دستورى مىخواهند و ايشان همه توانگران و مالدارانند راضى شدهاند كه با زنان و كودكان و بازماندگان بنشينند و بجهاد حاضر نيايند خداى تعالى توفيق خود از ايشان بازگرفته است و مهر بر دل ايشان نهاده پس ايشان هيچ نمىدانند از آن سبب كه نظر و تفكّر نمىكنند و چيزى كسى داند كه نظر و تفكّر كند .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 94 تا 96 ]
يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبارِكُمْ وَ سَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ( 94 ) سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ ( 95 ) يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يَرْضى عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ ( 96 )
خداى تعالى خبر مىدهد رسول را و مىگويد كه : اين متخلّفان و باز پس ماندگان كه از جهاد تخلّف كردند ببهانهء و علّتى باز پس ايستادند ، ايشان بيايند بنزديك شما و عذر خواهند چون شما بازگشته باشيد و بنزديك ايشان آمده ، و فرق ميان توبه و عذر آنست كه توبه رجوع باشد از گناهى كه واقع شده باشد و اعتذار اظهار آن باشد كه اقتضاى آن كند كه آن سيّئه واقع نبوده است ، و توبه با خداى تعالى درست بود و اعتذار درست نبود و بعضى علما گفتهاند كه : قبول عذر واجب بود چون صاحبش بر حقّ