نشدند الّا از براى آنكه خداى تعالى ايشان را مستغنى كرد بفضل و كرم خويش . كلبى گفت كه : اين چنان بود كه پيش از آنكه رسول صلّى اللّه عليه و آله بمدينه آيد ايشان در سختى و رنج و مشقّت بودند چون رسول صلّى اللّه عليه و آله بايشان آمد ايشان را بانفال و غنايم مستغنى گردانيد و اين مثل مشهور است كه : اتّق شرّ من أحسنت اليه ، بترس از شرّ آنكس كه با وى احسان كرده باشى ، آنكه حق تعالى گفت :
[ فَإِنْ يَتُوبُوا يَكُ خَيْراً لَهُمْ ]
اگر ايشان توبه كنند ايشان را بهتر باشد كه در دنيا ازين مذلّت و عار برهند و در قيامت از عذاب دوزخ نجات يابند ، و اگر برگردند و اعراض كنند از توبه كردن و ايمان آوردن خداى تعالى ايشان را عذاب كند در دنيا بقتل و در آخرت بدوزخ و ايشان را در زمين يارى و ياورى نباشد كه ايشان را حمايت كند .
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 75 تا 78 ]
وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ ( 75 ) فَلَمَّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ وَ تَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ ( 76 ) فَأَعْقَبَهُمْ نِفاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلى يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِما أَخْلَفُوا اللَّهَ ما وَعَدُوهُ وَ بِما كانُوا يَكْذِبُونَ ( 77 ) أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ ( 78 )
ابو امامة الباهلى « 1 » گفت كه : ثعلبه بن حاطب الأنصارى بيامد و رسول صلّى اللّه عليه و آله را گفت : يا رسول اللّه از خداى تعالى در خواه تا مرا مالى دهد رسول صلّى اللّه عليه و آله گفت : ويحك يا ثعلبه برو قناعت كن كه اندكى كه آن را شكر گويند به از بسيارى كه آن را شكر نگويند روزى چند برفت و باز آمد و همين سخن گفت و گفت : يا رسول اللّه من حقّ خداى تعالى ازو بدهم و حقّها بگزارم و با وصلهء رحم كنم ، رسول خداى گفت : بار خدايا ثعلبه را مالى بده و او گوسفندى چند داشت خداى تعالى زيادتى در او نهاد تا چندانكه مورچه افزايد آن مىافزود چون مالش بسيار شد خويشتن را با تعهّد و مراعات مال داد ، پيش از آن پنج نماز در مسجد با رسول صلّى اللّه عليه و آله گزاردى چنان شد كه بيرون مدينه جاى
هامش
( 1 ) در كناى اسد الغابه گفته : « ابو امامة الباهلى و اسمه صدى بن عجلان » .