به نظر بنده آمد كه دانستن اين سه موضوع مهم ، پيش از آغاز خواندن تفسير عرفانى ، براى طالبان تفسير و مطالعهكنندگان مفيدتر و مناسبتر است ازاينرو اين قسمت را بعنوان پيشباز قرآن مقدم داشتم اميدوارم مورد قبول و استفادهء عموم خوانندگان قرار گيرد .
فصل اول در بيان سورهها - آيهها - كلمهها - حرفها :
پيشباز :
1 - سورههاى قرآن
: - سورههاى قرآن را بعضى 112 برخى 116 دانستهاند ولى نظر درست كه مورد قبول جمهور صحابه است 114 سوره است كه 84 سوره در مكّه و 30 سوره در مدينه نازل شده ، و اولين سوره كه در مكّه نازل شد سورهء اقرأ و آخرين سوره كه در مدينه نازل گرديد سورهء عنكبوت ( برخى سورهء برائت يا سورهء نصر دانستهاند ) .
آيات قرآن : آيههاى قرآن كه تعيين آن منسوب به حضرت على بن ابى طالب ( ع ) است 6236 آيه است و برخى آنها را 6204 و بعضى ديگر آنها را 6666 آيه مىدانند .
كلمات قرآن : در شمارهء كلمههاى قرآن اختلاف كمتر است و شمارهء آنها را 77439 كلمه دانستهاند .
حروف قرآن : در شمارهء حروف قرآن اختلاف بيشتر است كه از 321120 تا 323671 دانستهاند .
2 - رمز در سورهها و كلمهها و حرفها
- تفسيركنندگان قرآن و عارفان رمزهاى قرآن تا آنجا كه قابل تشخيص و فهم و استنباط قرار دادهاند چنين نوشتهاند كه : در هر حرفى ارادتى ، در هر كلمتى اشارتى ، در هر آيتى زيادتى ، در هر سورتى سعادتى است !
نيز : در هر حرفى بدايتى ، در هر كلمتى هدايتى ، در هر آيتى رعايتى ، و در هر سورتى سرايتى است !
نيز : در هر الفى آلائى ، در هر بائى بهائى ، در هر تائى تحفهاى ، در هر ثائى ثوابى ، در هر جيمى جزائى ، در هر حائى حيائى ، در هر خائى خيالى ، در هر دالى دوائى ، در هر ذالى ذوقى ، در هر رائى راحتى ، در هر زائى زيادتى ، در هر سينى سنائى ، در هر شينى شعاعى ، در هر صادى صفائى و در هر ضادى ضيائى و در هر طائى طهارتى و در هر ظائى ظرافتى و در هر عينى عنايتى و در هر غينى غنيمتى و در هر فائى فائدتى و در هر قافى قربتى و در هر كافى كرامتى ، و در هر لامى لوائى ، و در هر ميمى منتى و در هر نونى نورى و در هر واوى ولائى و در هر هائى همتى و در هر يائى يمنى و بركتى است !
3 - لطائف قرآن
- پيغمبر ( ص ) فرمود : اگر كسى به صفاى اعتقاد و يقين درست قرآن را بر كوه خواند از بيخ برآيد ! قرآنآموز را حساب نبود ، قرآندان را حجاب نبود ، قرآنخوان را عذاب نبود !
قرآن اصل ايمان است و اساس معرفت ، قرآن برهان نبوت است و معنى رسالت ، قرآن منشور هدايت است و قانون حكمت ، قرآن نامهء تذكرت است و صحيفهء رحمت ، قرآن شاهد حق است و مايهء حقيقت ، قرآن بيان جلال الوهيّت است و نشان جمال ربوبيّت ، هرك را قرآن أنيس است خداوند او را جليس است ، هرك را قرآن رفيق است ، نصيبش توفيق است ، هركس را قرآن امام است مقرش دارالسلام است « 1 » .
هامش
( 1 ) تقسيم ديگر قرآن به 30 جزو - و 60 نيمجزو - و 120 حزب است كه معمولا در قرآنها نوشته شده و نشان داده مىشود ، نيز منسوب به صدر اسلام است .