و چه گمان بريد و چه اميد داريد و معنى أفتطمعون استفهامى بود به جاى انكار ، اى كه اوميد مداريد كه جهودان به شما بخواهند گرويد
وَ قَدْ كانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلامَ اللَّهِ
گفت كه چه بودند گروهى از قوم موسى عليه السّلام ، و آن هفتاد تن بودند از پيران ايشان كه با موسى عليه السّلام به كوه آمدند و چنان كه شرح كرده شد پيش ازين ، بشنيدند سخن خداوند تعالى و گروهى از دانشومندان 17 گفتهاند كه آن سخون هم از خداوند تعالى شنيدند و گروهى گفتند ، نى ، چه از موسى عليه السّلام شنيدند و بعضى گويند سخون خداى عز و جل اى كه قرآن از محمد صلّى اللّه عليه و سلّم شنيدند
ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ ما عَقَلُوهُ
گفت پس آن را برگردانيدند پس از آنكه دانسته بودند و دريافته بودند
وَ هُمْ يَعْلَمُونَ
( 70 ) و ايشان مىدانستند كه آن سخون خداوندست عز و جل ، ايشان آن را بدل مىكنند
وَ إِذا لَقُوا [ 11 ] الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا
گفت هربارى كه ببينند و پيش آيند مر مؤمنان گرويدگان را ، چون بو بكر صديق و عمر خطاب و على بو طالب رضى اللّه عنهم گويند ما بگرويدهايم و مسلمانى پذيرفتهايم « 1 » همچنانكه شما گرويدهايد و پذيرفتهايد « 2 » و اين قصه برتر گفته شده است
وَ إِذا خَلا بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ
گفت چون بازگردند اين فرومايگان به سوى آن ديو مردمان و مهتران خويش
قالُوا أَ تُحَدِّثُونَهُمْ بِما فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ
گويند اين پيشروان مرين پسروان خود را ، اى شگفتا شما پيش ياران محمد صلّى اللّه عليه و سلّم بگفتيد آنچه خداوند تعالى اندر توريت با شما گفته بود كه اندر آخر الزمان اين پيغامبر مىپديد خواهد آمد و يا بدان حكمى كه خداوند تعالى بر شما كرد اى كه پدرانتان را پوزنه گردانيد و
هامش
( 1 ) . اصل : پديرفتهايم .
( 2 ) . اصل : پديرفتهايد .