ازان پنج « 1 » اندر سراست : يكى آب اندر دهانكردن ، و آب اندر بينىكردن ، و سبلت پست داشتن ، و مسواككردن و موى سر فرقكردن .
و پنج اندر تن است : ازان يكى ناخن پستكردن ، و بغل پاك داشتن ، و زير ناف را پاككردن ، و به آب استنجاكردن ، و ختنهكردن .
ابرهيم - صلوات اللّه عليه - آن بجاى آورد و اين ده خصلت از دين حنيفى . است . و اندرين شريعت سنت « 2 » است .
و عكرمه گفت كه ابن عباس گفت - رضى اللّه عنه - آن سى خصلت است كه ابرهيم بجاى آورد ، و بعضى از علما گفتند آن سى خصلت آنست كه ايزد تعالى از ابرهيم اندر خواست ، ازان ده خصلت اندر سورة براءة ياد كرده است قوله تعالى
التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ
تا آخر آيت ، و ده اندر سورة الاحزاب است
إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ
تا آخر آيت ، و شش اندر سورة
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ .
و چهار اندر سورة سأل سائل
إِلَّا الْمُصَلِّينَ
تا آخر آيت ، اين سى خصلت ابرهيم بجاى آورد و اين سى خصلت اندر وى موجود بود و از پس او پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - اين « 3 » خصال تمامى بجاى آورد .
و مقاتل گفت : ايزد تعالى ابرهيم را مبتلا كرد بدان دعاها كه بكرد ، آن همه در قرآن موجود است قوله تعالى :
رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً .
و قوله
وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ .
و قوله
وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ
و آنچه مانند اينست .
و حسن بصرى و عطاى خراسانى گفت - رحمة اللّه عليهما - مبتلاش كرد
هامش
( 1 ) . حاشيه : چيز .
( 2 ) . اصل : سنة .
( 3 ) . اصل : بالاى سطر : سى .