عنبر اشهب چهار مثقال مشك تبتى ورق طلا ورق نقرهء محلولين از هريك يك مثقال داخل كرده در ظرف چينى يا نقره يا طلا كرده نكاه دارند و در ساعت خوب اين شراب را مرتب نمايند چند روز اوايل ساختن اين شراب شبها كه ساعت خوب باشد سر ظرف را كشاده در زير اسمان كذارند در پشت بام خانه تا قوّت سماوى به روى فائض شده تا سيرش بيشتر شود شربتى دو مثقال و ماخذ اين شراب نيز شراب ابريشم حكيم عماد الدين محمود است
شراب ابريشم ميرزا محمّد باقر حكيمباشى نواب اشرف شاه سليمان صفوى موسوى
صنعت آن
ابريشم خام شفاف مائل بزردى يكصد و پنجاه مثقال كلاب عرق بيدمشك عرق كاوزبان از هريك دو مينا عرق نيلوفر يك مينا عرق شاهتره نيم مينا قند سفيد يكصد پنجاه مثقال عسل مصفى بيست مثقال سنبل الطيب عود هندى دانه هيل مصطكى رومى ساذج هندى قرنفل دارچينى درونج عقربى از هريك نيم مثقال زعفران يك مثقال صندل سفيد ده مثقال عنبر اشهب مشك تبتى ورق نقره از هريك پنج مثقال ورق طلا دو مثقال آب سيب آب انار شيرين آب امرود آب به شيرين اكر حاضر باشد داخل كند و الا شربت فواكه ميتوان داخل نموده و اكر اكتفا برب سيب شيرين و رب به شيرين نمايند نيز خوب است و اكر مطلق نكنند و نبات و عسل بدل آن كنند هم جائز است
طريق ساختن
آنكه ابريشم را مقرض نمايند به قدر نيم بند انگشتى و در كلاب و عرقها و آب حدادان و يا آب باران بجوشانند بان ادويه كه نيم كوفته در كيسهء كتانى كرده در آن انداخته باشند در وقت طبخ تا قوت ادويه بانها باز داده شود آنكه صافى نموده با قند و عسل بقوام اورند و ورق طلا و ورق نقره و عنبر و مشك را داخل نمايند
شراب ابريشم مقوى قلب و دماغ و كبد و معده
صنعت آن
ابريشم خام هفت مثقال كاوزبان بادرنجبويه پوست هليلهء كابلى از هريك چهار مثقال آمله مقشر پنج مثقال دارچينى كشنيز خشك از هريك ده مثقال اوّل ابريشم را در هفت من آب صاف بخيسانند هفت شبانهروز و هر روز هفت نوبت آهن پاكى را باتش سرخ كرده در آن خاموش كنند پس بجوشانند تا به ثلث باز آيد ماليده صاف كنند و اجزا را جداجدا جوشانيده صاف كرده با قند سفيد دو من تبريز بقوام اورند پس مصطكى هفت مثقال مشك دو مثقال عنبر پنج مثقال صندلين از هريك هفت مثقال زعفران دو مثقال طباشير دو مثقال عنبر را بكلاب حل كرده مصطكى صندل طباشير را نيكو صلايه كرده داخل نمايند ورق طلا دو صد عدد ورق نقره يكصد عدد حل كرده اضافه نمايند و به تير معجون سازى خوب مخلوط نموده در ظرف نقره و يا چينى نكاه دارند شربتى تا دو مثقال
[ شراب ابريشم با موميائى ]
شراب ابريشم با موميائى از استنباط آن مرحوم مقوى دماغ است و حال دماغ را نيكو كرداند وقتى كه بوده باشد مزاج آن مائل ببرودت و رطوبت و ذهن و فكر و حافظه را قوّت دهد و نافع بود از براى رعونت وقوع ارضى و بلادت و بلاهت عارضى را زائل كرداند
صنعت آن
ابريشم خام اعلى از پيله جدا كرده پنجاه مثقال در آب حدادان دو شبانهروز بخيسانند پس بجوشانند آن مقدار كه نصف آب بماند و دايم ابريشم را بمالند تا قوتش باب باز داده شود پس بفشارند و ابريشم را دور كنند و عسل سفيد خوشبوى صافى در رطل در آن داخل كرده پس بكيرند اسطوخودوس زرنبار بادرنجبويه دارچينى زنجبيل سنبل الطيب صعتر فارسى عود قمارى خام از هريك دو مثقال كوفته در كيسهء كتانى كرده در آن اندازند و آتش بسيار ملايمى در زير آن كنند و دايم كيسه را بمالند تا قوّت آن بعسل باز آيد و شيرهءاش كشيده شود و شراب بقوام آيد پس فرود آورده كيسه را نيكو بمالند و بكلاب شسته بفشارند و در آن داخل كرده كيسه را دور كنند و يك لمحهء ديكر آن را بر آتش نهند كه رطوبت كلاب شراب را ضائع نسازد پس بكيرند عنبر اشهب موميائى دارابجردى از هريك يك مثقال مصطكى رومى علك الانباط علك البطم راتينج از هريك بكيرند عنبر اشهب دو مثقال در روغن بلسان حل كرده در آن داخل نمايند پس مشك تركى جدوار خطائى از هريك نيم مثقال ابريشم مقرض چهار مثقال ورق طلا محلول ورق نقره محلول از هريك يك مثقال بان ممزوج كرده نيكو برهم زنند و در شيشه نكاه دارند شربتى سه مثقال
[ شراب ابريشم از استنباط آن مغفور ]
شراب ابريشم از استنباط آن مغفور ميفرمايند كه جميع اشربه ابريشم مىباشند نافع از براى ماليخوليا و اين نسخه اقوى از همه است در اين فعل و نيز مجرب است براى تقويت سر و دماغ و قلب و كبد تقويت جميع بدن و باه
صنعت آن
ابريشم خام از پيله جدا كرده خام پنجاه مثقال در كلاب و عرق كاوزبان و عرق بيدمشك و عرق بادرنجبويه عرق دارچينى عرق فرنجمشك از هريك يك رطل سه شبانروز بخيسانند پس بجوشانند تا به نصف رسد و ابريشم را نيكو بمالند و بفشارند و عرقها را در شيشه نكاه دارند پس بكيرند و آمله منقى پوست هليله كابلى پوست زرد اترج زرشك منقى فرنجمشك بادرنجبويه كاوزبان كل كاوزبان پوست بيخ كاوزبان ورق كل سرخ كل نيلوفر از هريك پنج مثقال زرنبار بهن سرخ بهن سفيد درونج عقربى خيربوا قاقلهء كبار صندل سفيد بكلاب سوده عود هندى از هريك سه مثقال اجزا نيم كوفته يا ابريشم مزبور در دو من آب حدادان بجوشانند تا به ثلث رسد صافى نموده قند سفيد يك من عسل مصفى شراب سيب شراب به شيرين شراب ريباس شراب ليمو شراب كاوزبان ساده شراب بادرنجبويه ساده از هريك نيم رطل داخل كرده عرقها را نيز داخل نمايند و به آتش ملايم بپزند تا بقوام آيد پس عنبر اشهب مشك تركى زعفران از هريك يك مثقال در آن داخل كرده در شيشه نكاه دارند شربتى شش درم بدانكه در هر نسخه از نسخ خميره ابريشم و شراب آن كه مسطور است كه ابريشم سفيد را به مقدار بند انگشتى مقراض نمايند شايد ابريشم جوشداده نخ كرده بود و در جائى باشد كه ابريشم خام بدست نيايد زيرا كه ابريشم خام سفيد نيايد زيرا كه ابريشم خام سفيد طولانى نميباشد بلكه پيله است چنان كه ذكر يافت
[ عرق ابريشم تاليف آن مرحوم بنهايت مقوّى قلب است ]
عرق ابريشم تاليف آن مرحوم بنهايت مقوّى قلب است و به جهت تقويت باه و سائر اعضاى رئيسه نيز مفيد است
صنعت آن
ابريشم خام ريزه كرده پنجاه مثقال كل كاوزبان بادرنجبويه فرنجمشك صندل سفيد از هريك ده مثقال بهمن سرخ بهمن سفيد خولنجان ساذج هندى از هريك پنج مثقال ورق كل سرخ هفت مثقال بسباسه دارچينى دانه هيل از هريك سه مثقال نعناع خشك شش مثقال زعفران عنبر از هريك يك مثقال آب سيب شيرين آب به شيرين آب امرود كلاب عرق بيدمشك عرق ورد چينى از هريك نيم من تبريز ورق پان يعنى تانبول يكصد عدد بدسته و مقرر عرق كشند
فصل در بيان مفرحاتى كه اصل و عمود در انها ابريشم است
[ مفرح ابريشم جهت اصلاح اخلاط سوداويه ]
مفرح ابريشم جهت اصلاح اخلاط سوداويه و بلغم لزج و تفتيح سده و تنقيه دماغ از ابخره و تقويت حواس و زيادتى سرور و نشاط بالذات و بالعرض و تحليل رياح غليظه و زيادتى هضم نافع كرم در اول و در يبوست معتدل و قوتش تا سه سال باقى است و قدر شربتش تا دو درهم و نيز اين مفرّح نافع است از براى خفقان و رعشه و سقوط قوى و صداع مزمن و توحّش و ماليخوليا و امراض كبد و تبهاى بلغمى و اين مفرّح خون را صافى كرداند و كسل و بلادت را زائل كند
صنعت آن
بكيرند افتيمون اقريطى استوخودوس حبّ بلسان سليخه اسارون قرنفل از هريك چهار مثقال زرنبار درونج عقربى مرواريد ناسفته غلطان بزرك دانه كهربا شمعى مرجان قرمزى بهمن سرخ بهمن سفيد