بسمه تعالى
قرابادين كبير و جايگاه آن
در ميان دانشمندان و حكماء نزديك به زمان ما ، بعيد است كسى را بتوان همسنگ دانشمند متشرع و سيد جليل القدر و بسيار پركار و فياض و همتاى مرحوم ميرمحمد حسين بن محمد هادى عقيلى علوى خراسانى شيرازى خواهرزاده حكيم نامدار و بسيار مشهور ساكن هند يعنى حكيم علويخان يافت .
حكيم ميرمحمد حسين عقيلى صاحب آثار متعددى است كه در ميان آنها شهرت كتاب مخزن الادويه كه بارها در هند و ايران بچاپ رسيده است همچنين كتاب خلاصه الحكمه كه بهمت استاد اسماعيل ناظم و به سفارش مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى و مكمل تصحيح و اخيرا ( در سال 1385 ) چاپ شده است به لحاظ جامعيت و اهميت موضوع بيشتر است .
اما كتاب قرابادين كبير كه اينك پيش روى شما است اثر بسيار ارزشمند و ماندگار و در نوع خود جامع ترين كتاب قرابادين موجود تا زمان ما است .
جلالت و شخصيت مؤلف بزرگوار كه صدها كتاب تأليف شده در دو قرن اخير مستقيما از آثار او بهره گرفته اند به حدى است كه نمى توان با نوشتن شرح حال مختصرى اداى حق ايشان را نمود لذا بجاى ورود به اين بحث طالبان اطلاعات جامع تر را به مراجعه به آثار ايشان و نيز به جلد اول از كتاب خلاصه الحكمه به شرحى كه در بالا اشاره شده احاله مى دهيم .
و اما با توصيفى كه از جامعيت كتاب قرابادين كبير شد به نظر مى رسد هيچ گونه جستجوگر و پژوهشگرى كه در زمينه طب ايرانى اسلامى فعاليت مىكند و نيز هيچ داروسازى كه در زمينه ساخت داروهاى سنتى آموزش مى بيند يا آموزش مىدهد و فعاليت مؤثرى دارد و باز به گمان اينجانب هيچ يك از متخصصين رشته هاى فارماكوگنوزى ، شيمى داروئى ، بيوتكنولوژى و . . . كه مايل به ساخت داروهاى جديد بر پايه طب غنى و گنجينه عظيم پزشكى سنتى است از مطالعه و تفحص در اين كتاب بى نياز نيست . /
قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى ) — صفحة 494
مساهمون: محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
ص٤٩٤