تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى ) — صفحة 786

مساهمون:

ص٧٨٦
سرشته سه حصه نموده در سه روز ناشتا هر روز يك حصه را حب ساخته فرو برند بقسمى كه بدندانها نرسد و از عقب فنجانى از كلاب بنوشند و بعد از آن احتياطا جهت رفع غايله و مضرت آن به دندانها چنانچه بعضى كمان برده‌اند كه مضر است به دندانها و چندان اصلى ندارد بشير كاو يا باب كشنيز تازه مضمضه نمايند و اكر درين ايام سه روز قبل و سه روز بعد از آن غذا را منحصر بنخوداب كوشت جوان مرغ و بزغاله فربه و برهء شير مست با هيل و دارچينى و قرنفل و از كبابها كباب كبك و تيهوج و دراج و مانند اينها تناول نمايند هر وقت كه از روز كه كرسنه شوند و شب شربت نبات با كلاب و عرق بيدمشك بنوشند و يا شربت معمول از شربت صندل و يا شربت كاوزبان ساده و يا عنبرى يا شربت ابريشم بدستور ساده يا عنبرى يا معمول از هر سه هريك بحسب مزاج و اقتضاى وقت با كلاب و بيدمشك و يا با يكى از عرقها مناسبه و يا شربتها مناسبه و يا كه تخم بالنكو يا فرنجمشك بر آن پاشيده و از حلويات حلواى ياقوتى و سيب و به شيرين و برنج با روغن بادام و يا شيرهء نبات و اندك كلاب و از تنقلات شكر پنير و نقل بادام و هيل و قرص عنبر و پسته و بادام و مانند اينها به كار دارند و اكر سال دويم باشد دو دانك و اكر سال سيوم باشد و بمزاج موافقت كرده و حرارت بر مزاج غالب نباشد نيم مثقال و الا به قدر برداشت طبيعت مزاج و سن و عادت و ديكر آنكه در آن ايام بحمام نروند زيرا كه حرارت و رطوبت حمام فادزهر را به عرق دفع مينمايد و ديكر آنكه اكر درين ايام تقليل غذا نمايند آن مقدار كه تخمه و فساد هضم عارض نكردد بهتر است و بعض مردم شش قيراط آن را بر روى سنك سماق نرم سوده سه حصه نموده هر حصه را يك روز با كلاب اميخته قلمى را در دهان كرفته بدم فرو ميكشند بقسمى كه بدندانها نرسد و از عقب آن شربتى از نبات و كلاب مىآشامند و بر لاى فرش نرم از پهلو به پهلو ميكردند و اندك راهى ميروند كه حرارت فى الجمله انتعاشى يابد و بعد از دو ساعت يا هر وقت كه خوب كرسنه شوند طعام لطيف خفيف مثل نخوداب مذكور و امثال آن به تقليل ميل مينمايند و اكر به تنهائى نخواهند با اين ادويه كه حكيم محمد هاشم طهرانى در رساله جدوار و فادزهريهء خود نوشته‌اند تركيب نموده تناول نمايند نيز خوب است و آن اين است كه بكيرند طباشير سفيد مرواريد ناسفته از هريك يك مثقال عنبر اشهب يك دانك مثقال مشك خالص نيم‌دانك مثقال ياقوت لعل فادزهر عود قمارى مصطكى رومى از هريك نيم مثقال ورق طلا محلول ده عدد ورق نقره محلول پانزده عدد جواهر و فادزهر را بر سنك سماق نيكو صلايه نموده باقى اجزا را نرم كوفته بيخته مجموع را با شيرهء نبات سرشته حبوب بسته سه حصه نموده هر حصه را يك روز با نبات فرو برند اكر كسى در سن كهولت و ضعف مزاج شش قيراط آن را بدستور مفرد يا مركب در اول فصل بهار يا اول فصل خريف بخورد نيز بسيار مفيد و سودمند است

[ دستورى كه ازين بندهء حقير محمد هاشم العلوى مخاطب بمعتمد الملوك است ]

دستورى كه آن غفران‌مآب قلمى فرموده‌اند كه ازين بندهء حقير محمد هاشم العلوى مخاطب بمعتمد الملوك است و در امزجهء بارده روز اول تحويل حمل تا سه قيراط بمشايخ ميخورانند اين است فادزهر حيوانى اصطهباناتى مجرب نيم درم مرواريد ناسفته زمرد اعلى ابريشم مقرض صندل سفيد كل داغستانى ورق نقره از هريك يك درم ورق طلا يك دانك صمغ عربى دو دانك سوده بكلاب سرشته حب سازند و سه حصه نموده هر روز يك حصه را بخورند

دستورى كه قلمى نموده‌اند كه حضرت استاد اطبا و قدره الحكما سيد سند والد حقير قدس سره قرار داده‌اند

اين است كه بكيرند عنبر اشهب موميائى دارابجردى از هريك يك نخود مصطكى رومى يك دانك همه را در فنجان چينى كرده روغن مغز پسته داخل كرده در ظرف مس كوچكى كلاب كرده بر سر آتش كذارند و سه پايه در آن كذاشته فنجان بر روى سه پايه نهند كلاب را بجوشانند تا اجزا حل شود پس بادزهر حيوانى مجرب سه قيراط مشك خالص يك قيراط قرنفل دارچينى عود هندى جوزبوا عود الصليب درونج عقربى زنجبيل جدوار خطائى خصية الثعلب مصرى از هريك يك دانك مثقال صيرفى كوفته بيخته بان سرشته حبوب سازند و سه حصه نموده هر روز يك حصه آن را فرو برند و از عقب نبات سفيد پنج درم تخم بالنكو يك درم كلاب عرق كاوزبان از هريك ده درم شربت نموده بنوشند

دستور ديكر از براى خوردن بادزهر حيوانى منقول از خط استاد الفضلا و الاطبا ميرزا ابو طالب

قلمى فرموده كه كمان اين است كه از تاليف معزى اليه است و دستور خوبى است و از اكثر نسخها بهتر است صنعت آن بادزهر حيوانى نيم‌دانك عنبر اشهب يك دانك و نيم مرواريد ناسفته نيم‌دانك كهرباى شمعى بسد محرق مغسول از هريك نيم مثقال ورق طلا سه عدد ورق نقره پنج عدد صندل سفيد يك مثقال موميائى دارابجردى يك دانك زعفران دو دانك صمغ عربى دو دانك اجزا را صلايه كرده موميائى را بروغن پسته كداخته مجموع را بشيرهء نبات بقوام آورده سرشته سه حصه نمايند هر روز يك حصه را در سه روز متوالى فرو برند و از شيرينى و ترشى و ماست و پنير و سبزيها اجتناب نمايند و اكر يك دانك جدوار خطائى مجرب و نيم‌دانك جندبيدستر سوده اضافه نمايند بهتر است

[ دستور خوردن حب فادزهر حيوانى مركب ]

حب فادزهر حيوانى مركب حميات وبائيه‌و و امراض مزمنه و حاده و كزيدن جانوران سمى را ترياق اكبر است و مخرج اخلاط فاسده بدنى و مقوى بدن است و مقدار شربت آن دو درم است منقول از مركبات صالح چلپى طبيب ابرهيم سلطان قيصر روم

دستور خوردن بادزهر حيوانى از حكيم عماد الدّين محمود شيرازى

صنعت آن

بادزهر حيوانى مرواريد ناسفته ياقوت رمانى از هريك يك مثقال طباشير سفيد نيم مثقال عنبر اشهب مشك تبتى از هريك نيم‌دانك صندل سفيد چهار دانك و نيم عود قمارى خام چهار دانك مصطكى رومى دو دانك ورق نقره پنجاه عدد ورق طلا بيست عدد فادزهر ياقوت و مرواريد را بر سنك سماق صلايه كرده ورق طلا ورق نقره را حل نموده باقى ادويه را كوفته بيخته با شيرهء نبات بسرشند و حبوب سازند و سه حصه كرده هر روز يك حصه را بناشتا در اول تحويل حمل فرو برند و قبل از خوردن فادزهر سه روز پرهيز كنند از لبنيات و ترشيها و اغذيه بادى و از مجامعت و غذا نخوداب و قليه و كباب و از اشربه شربت فواكه شيرين و شربت كاوزبان و تخم بالنكو و كلاب و عرق بيدمشك و عرق كاوزبان و نبات سفيد مناسب است ميفرمايند كه اين مقدار كه حكيم عماد الدّين محمود مقرر كرده‌اند از براى خوردن هر روز مىباشد سم قاتل زيرا كه مقدار شربت از بادزهر حيوانى بقول جميع متقدّمين و متاخرين مقدار يك قيراط است و مقدارى كه حكيم مقرر كرده‌اند هر روز دو دانك به خوردن مىآيد و اين بنده حقير ديد شخصى را كه سنش از شصت سال متجاوز نموده بود و مزاجش سرد بلغمى و به اين دستور اين حب را تمام خورد پس تمام بدنش سياه شده و هلاك كرديد و از نواب امير الامرا بهادر ذو الفقار خان سپه‌سالار ممالك هندوستان مسموع شده كه كفت كه من نيز شخصى را ديدم كه به اين دستور بادزهر را خورد و روز دوم تب محرقه آن را عارض كرديد و روز چهارم هلاك شد پس فقير اظهار اين معنى را واجب دانست تا ديكرى عمل بان نكند

دستور ديكر از حكيم عماد الدين محمود كه بسيار خوب است

صنعت آن

بادزهر حيوانى نيم مثقال ياقوت رمانى لعل بدخشى عود هندى از هريك نيم دانك زبرجد اعلى يك دانك مشك خالص عنبر اشهب مصطكى از هريك يك جو ورق طلا دو عدد ورق نقره چهار عدد على الرسم بكلاب سرشته حبوب سازند و سه حصه نموده هر روز يك
قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى ) — صفحة 786 | محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى