الوى بخارائى سپستان از هريك ده دانه تخم كاسنى پنج مثقال در آب جوشانيده صافى نموده ترنجبين خراسانى پانزده مثقال در آن حل كرده صافى نموده سقمونيا يك دانك سوده داخل كرده سحر بنوشند
[ مطبوخ اهليلج اطلاق طبيعت بان از براى تنقيه معده ]
مطبوخ اهليلج اطلاق طبيعت بان از براى تنقيه معده از بقيه فضل شراب كه در معده مانده باشد وقتى كه بوده باشد مزاج حار و صداع خمارى شديد مىباشد مفيد
صنعت آن
پوست هليله زرد شش درم الوى سياه فارسى الوى بخارائى از هريك بيست دانه شاهتره سنا مكى از هريك پنج درم ورق كل سرخ چهار درم عناب بيست دانه رازيانه تخم كشوث تخم كاسنى از هريك دو درم عنب الثعلب اصل السوس سر بنفشه كل نيلوفر از هريك سى درم همه را در سه رطل آب بجوشانند تا به نصف رسد صافى نموده بكيرند از آب صافى آن يكصد درم و شيرخشت خراسانى و تمر هندى منقى از حب و ليف از هريك ده مثقال در آن حل كرده بيالايند و بياشامند
[ مطبوخ اهليلج اصفر نافع از براى اسهال صفراوى ]
مطبوخ اهليلج اصفر نافع از براى اسهال صفراوى در صداع حادث بمشاركت معده از غلبه صفرا در معده
صنعت آن
پوست هليله زرد پنج درم شاهتره سه درم عناب خراسانى ده دانه تمر هندى مويز منقى از هريك ده درم جوشانيده صافى نموده فلوس خيارشنبر منقى از حب پانزده درم در آن حل كرده صافى نموده سقمونياى نيمدانك نشاسته دو دانك سوده داخل كرده بنوشند و غذا مرقهء چوژه مرغ مطبوخ با آب الوى يا آب تمر هندى يا آب غوره يا آب سماق باشد
مطبوخ اهليلج نافع از براى دوار صفراوى
صنعت آن
پوست هليله زرد شاهتره از هريك ده درم در يك رطل و نيم آب بجوشانند تا ثلث بماند بر روى فلوس خيارشنبر و شيرخشت خراسانى از هريك ده مثقال صافى نموده بمالند و بفشارند و بپالايند و يك مثقال روغن بادام شيرين داخل كرده بياشامند
مطبوخ اهليلج ديكر نافع از براى دوار حادث بمشاركت معده از اخلاط مريه در معده
صنعت آن
پوست هليله زرد شش درم الوى سياه الوى بخارائى از هريك ده دانه سپستان بيست دانه تمر هندى منقى از حب ده درم تخم كاسنى چهار درم جوشانيده صافى نموده ترنجبين خراسانى سى درم در آن حل كرده صافى نموده بنوشند و اكر يك دانك سقمونياى مشوى سر دارو نموده بنوشند بهتر است
مطبوخ اهليلج نافع از براى سدر صفراوى
صنعت آن
پوست هليله زرد سر بنفشه از هريك ده درم در يك رطل آب بجوشانند تا ثلث باقى ماند صافى نموده بيست درم شيرخشت خراسانى در آن حل كرده صافى نموده بنوشند
مطبوخ اهليلج مستعمل در دوار و سدر از براى اسهال خلط محدث آن هركاه بوده باشد علت قوى
صنعت آن
پوست هليله زرد پانزده درم الوى سياه بزرك دانه بيست دانه سپستان سى دانه مويز منقى بيست درم تمر هندى پانزده درم شاهتره پودنه از هريك ده درم ورق كل سرخ شش درم افسنتين رومى پنج درم باد اورد سه درم رازيانه انيسون از هريك يك درم سقمونياى مشوى يك دانك سوده در آن حل كرده سحرگاه نيم كرم بياشامند
مطبوخ اهليلج ديكر مسهل سودا و اخلاط محترقه نافع از براى امراض سوداويه و صفراويه خصوص از براى دوار
صنعت آن
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى هليله سياه از هريك دو درم و نيم افتيمون افسنتين رومى تربد سفيد مجوف مصمغ مدبر نيم درم الوى سياه پانزده دانه تمر هندى منقى از حب و ليف ده درم همه را بدستور مقرر جوشانيده صافى نموده فلوس خيارشنبر ده مثقال ترنجبين بيست درم در آن بمالند و بپالايند و روغن بادام شيرين يك درم در آن داخل كرده سحر نيم كرم بياشامند
مطبوخ اهليلج طبرى
اين مطبوخ را در كناش موسوم بمعالجات بقراطى ذكر كرده و كفته كه هرگاه بوده باشد دوار از اخلاط حاره محتبسه در بطون دماغ و طبيب را لازم است كه درين قسم دوار نظر كردن به قوت عليل و سائر قوانين پس اكر مانعى منع نكند اول فصد قيفال نمايد پس اسهال طبيعت فرمايد بعد از چند روز به اين مطبوخ و اقلش بايد كه پنجروز از فصد بكذرد و مقتضى طبيعت و قوت اين مطبوخ آن است كه ملطف و منضج اخلاط است و مسهل و مستفرغ جميع بدن است و اكر يك شربت كفايت كرد بهتر و الا بايد كه بياشامانند دو شربت و سه شربت
صنعت آن
پوست هليله زرد و پوست هليله كابلى هليله سياه از هريك پانزده درم افسنتين رومى قنطوريون رقيق حشيش غافث از هريك چهار درم تمر هندى منقى از ليف و حب ده درم عناب الوى سياه از هريك سى دانه پرسياوشان پنج درم اصل السوس تراشيده مرضوض چهار درم مجموع را بدستور مقرر در مطبوخ بجوشانند و صافى نموده بكيرند از آن يك شربت و بمالند در آن غاريقون سفيد دو ثلث درمى تربد سفيد مدبر يك درم سقمونياى انطاكى مشوى سه طسوج بعد از آنكه همه را سحق نموده بجلاب سكرى سرشته باشند پس آن را نيم كرم كرده اول طلوع صبح بنوشند
[ مطبوخ اهليلج ديگر منقول از كناش بقراطى ]
مطبوخ اهليلج ديكر منقول از كناش بقراطى مستعمل در دوار از اخلاط رياحيه محتبسه در بطون دماغ و بر طبيب واجب است كه اكر قوت اطاعت كند فصد قيفال نمايند عليل را پس بعد از پنجروز اسهال طبيعت نمايد به اين مطبوخ
صنعت آن
پوست هليله زرد سى درم تمر هندى منقى از حب و ليف سى درم افسنتين رومى هفت درم رازيانه زوفاى خشك صعتر فارسى از هريك پنج درم عناب الوى سياه از هريك سى دانه مويز منقى بيست درم مجموع را بدستور مقرر بهپزند و صافى نموده بكيرند از آن يك شربت از آن حل كنند در آن تربد سفيد يك درم سقمونياى انطاكى مشوى يك دانك و نيم كرم كرده بياشامند
[ مطبوخ اهليلج جامع مسهل هر سه خلط ]
مطبوخ اهليلج اين مطبوخ جامع مسهل هر سه خلط است و پاك مىكند دماغ را نافع است از براى امراض دماغى خصوص از براى دوار و سدر حادث از اخلاط مختلفه سواى خون
صنعت آن
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى هليله سياه از هريك ده درم الوى سياه سى دانه تمر هندى منقى پانزده درم شاهتره هفت درم افسنتين رومى سه درم همه را در سه رطل آب بجوشانند تا به نصف رسد صافى نموده بكيرند از آن يك رطل و بمالند در آن تربد مدبر يك درم صبر سقوطرى ربع درمى غاريقون دو دانك و بنوشند ميفرمايند كه اكر ادويه سر دارو را حب بسته فرو برند و بعد از دو ساعت مطبوخ را بنوشند بهتر است و اكر در مطبوخ ده مثقال فلوس خيارشنبر حل كرده بپالايند و يك مثقال روغن بادام شيرين داخل كرده بنوشند اقوى است
مطبوخ اهليلج با شاهترج
شيخ رئيس كفته كه هرگاه بوده باشد سبب دوار و سدر حادث بمشاركت معده و اخلاط مريهء ساذجه در معده پس بايد كه استفراغ باسهال به اين مطبوخ بعد از قى نموده شود
صنعت آن
پوست هليله زرد شش درم الوى سياه الو بخارائى از هريك بيست دانه سپستان سى دانه شاهتره سنا مكى از هريك پنج درم ورق كل سرخ چهار درم عناب ده دانه رازيانهء تخم كشوث تخم كاسنى از هريك دو درم عنب الثعلب اصل السوس كل بنفشه كل نيلوفر از هريك سه درم مجموع را در سه رطل آب بجوشانند تا به نصف رسد صافى نموده شير خشك خراسانى تمر هندى منقى از حب و ليف از هريك ده مثقال ترنجبين فلوس خيارشنبر از هريك پانزده مثقال در آن بمالند ماليدنى قوى و بپالايند و يك مثقال روغن بادام شيرين بر آن بچكانند و بياشامند
مطبوخ اهليلج با غاريقون
از اهرن كفته كه مىباشد دوار يا از معده يا از سر و آنچه بوده مختص بسر بايد كه بياشامانند