پنج مثقال اول مرتبه مويز را به عرق افرنج مشك بهپزند تا مهرا شود بمالند و بپالايند و نبات و عسل را داخل كرده بقوام آورند و ادويه را بان بسرشند شربتى دو مثقال
فصل در بيان حبوبى كه اصل و عمود در انها اهليلج است
حب اهليلج نافع از براى دوار صفراوى حادث از ابخره اخلاط حاره
صنعت آن
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى هليله سياه پوست بليله امله منقى كشنيز خشك از هريك دو دانك سنا مكى نيم مثقال كوفته بروغن بادام شيرين چرب نموده باب سرشته حبّ ساخته فرو برند جمله يك شربت است
حب اهليلج نافع از براى سدر به سبب امتلاى دماغ و سر و جميع بدن از اخلاط
صنعت آن
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى هليله سياه از هريك دو درم اسطوخودوس بسفايج فستقى افتيمون تربد سفيد خراشيده بروغن كل سرخ چرب نموده از هريك يك درم و نيم سر بنفشه خشك دو درم انيسون يك درم كوفته بيخته باب رازيانه تازه سرشته حب سازند و كفته شده كه جمله يك شربت است سحر فرو برند و از عقب آن جلاب سكرى ده درم باب نيمكرم حل كرده بنوشند
حب اهليلج له قدس سره مجرب للماليخوليا الحادث من السوداء المحترقة من الصفراء
صنعت آن
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى هليله سياه پوست بليله امله منقى از هريك دو دانك سنا مكى لاجورد مغسول افتيمون غاريقون سفيد كثيرا از هريك يك دانك كوفته بيخته بروغن بادام شيرين چرب نموده بمويز طائفى منقى سرشته حب ساخته با عرق كاوزبان نيمكرم كه در آن جلاب سكرى ده درم حل كرده باشند فرو برند جمله يك شربت است هفته يك مرتبه اين حبوب را استعمال نمايند تا زمانى كه ماليخوليا زائل شود
حب اهليلج نافع از براى ماليخولياى حادث از سوداى محترقه از صفرا
صنعت آن
پوست هليله زرد شش درم پوست بليله امله منقى ورق كل سرخ نمك هندى از هريك دو درم ايارج فيقرا پنج درم شاهتره سقمونياى مشوى از هريك دو درم ايارج فيقرا پنج درم شاهتره سقمونياى عصاره افسنتين از هريك سه درم تخم كرفس نيم درم غاريقون هش سفيد چهار درم كوفته بيخته بروغن بادام شيرين چرب نموده باب كاسنى تازه سرشته حب سازند شربتى دو درم و نيم تا سه درم و در نسخه صاحب ذخيره خوارزم شاهى كل سرخ و نمك هندى و تخم كرفس داخل نيست و وزن پوست هليله هفت درم است ميفرمايند كه چون سقمونيا اصلى يافت نمىشود اكر بدل آن پنج درم سنا مكى داخل كنند بهتر است
[ حبّ اهليلج ابن حارث مجرب از براى بهق فاحش ]
حبّ اهليلج ابن حارث مجرب است از براى بهق فاحش و ازاله آن مىكند در سه روز و نيز اين حب نافع است از براى حمى و رياح و اوجاع مفاصل هر مرض بلغمى و سوداوى
صنعت آن
پوست هليله زرد هليله سياه پوست هليله كابلى صبر سقوطرى انزروت سفيد مقل سرخ شحم حنظل سكبينج از هريك پنج جزو حرف ابيض صعتر فارسى شونيز زيره كرمانى نمك طبرزد مصطكى رومى از هريك يك جزو صمغها را در ظرف مسى با آب كندنا بقدرى كه ادويه بان خمير توان كرد بخيسانند دو روز پس حل كرده باقى ادويه را بان سرشته سرشتنى جيد و حبها سازند هر حبى به قدر فلفلى و در سايه خشك نمايند شربتى يك مثقال باب نيم كرم دو روز قبل از استعمال اين حب از جميع اشيا سواى نان و زيرباج پرهيز نمايند
[ حب اهليلج ابن هيره ظاهر النفع است از براى بواسير و مطلق رياح ]
حب اهليلج ابن هيره ظاهر النفع است از براى بواسير و مطلق رياح خصوصا رياح بواسير و از براى صفرا و بلغم خام و بهق و حكه ميتوان آشاميد هر روز و هر شب تابستان بواسير و مطلق رياح خصوصا رياح بواسير و از براى صفرا و بلغم خام و بهق و حكه ميتوان آشاميد و زمستان
صنعت آن
پوست هليله زرد هليله سياه پوست بليله از هريك دوازده مثقال امله منقى شش مثقال شيطرج هندى دارفلفل از هريك پنج مثقال جوزبوا نمك دارانى از هريك يك مثقال و نيم تربد سفيد مجوف صمغ مدبر صبر سقوطرى از هريك سه مثقال كوفته بيخته بروغن بادام چرب نموده باب سرشته به صورت شمعى ساخته در سايه بسيار بمالند پس باز كوبيده باب سرشته حبوب سازند هر حبى به مقدار نخودى
[ حب اهليلج نافع از براى اخراج مرهء صفرا و سودا از سر و سائر بدن ]
حب اهليلج نافع از براى اخراج مرهء صفرا و سودا از سر و سائر بدن و مكرر تجربه شده و بسيار نافع است و بيغائله
صنعت آن
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى هليله سياه پوست بليله املهء منقى سنا مكى از هريك دو دانك سقمونياى مشوى يك دانك كوفته بيخته بروغن بادام شيرين چرب نموده بمويز دانه بيرون آورده سرشته حب ساخته به ورق نقره پيچيده وقت خواب فرو برند بعد از آن آب نيمكرم پياله بنوشند و كاهى اضافه كرده مىشود بر اجزاى اين حب از براى تقويت اسهال آن مرمرهء سودا را لاجورد و حب النيل از هريك يك دانك
حب اهليلج ديكر
صنعت آن
پوست هليله كابلى ايارج فيقرا تربد سفيد مدبر از هريك چهار مثقال غاريقون هش سفيد از آرد بيزموى بيرون كرده صمغ عربى كثيرا مصطكى رومى انيسون زنجبيل نمك هندى از هريك دو مثقال صبر سقوطرى شحم حنظل از هريك يك مثقال كوفته بيخته باب حب سازند
حب اهليلج ديكر
صنعت آن
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى ايارج فيقرا تربد سفيد مدبر از هريك دو مثقال حب النيل غاريقون سفيد انيسون صمغ عربى از هريك يك مثقال شحم حنظل نمك هندى از هريك يك دانك كوفته بيخته باب رازيانه تازه سرشته حبوب سازند
حب اهليلج ديكر طبيعت را نرم دارد و مزاج معتدل را مناسب است
صنعت آن
پوست هليله زرد سر بنفشه تربد سفيد ريوند چينى از هريك دو درم سقمونياى مشوى نيم درم عصاره افسنتين رب السوس از هريك يك درم كوفته بيخته باب حب سازند شربتى از دو درم تا سه درم
حب اهليلج حنين منقول از اختيارات حنين مسهلى خفيف است
صنعت آن
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى هليله سياه پوست بليله امله منقى از هريك سه درم غاريقون سفيد نيم درم سقمونيا سه قيراط نمك هندى دو قيراط كوفته بيخته باب حب سازند شربتى سه درم
[ حب اهليلج در جميع امراض صفراوى و دموى و سوداى محترقه ]
حب اهليلج قلمى فرمودهاند كه معمول حضرت استاذى ابويم قدس سره است در جميع امراض صفراوى و دموى و سوداى محترقه
صنعت آن
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى هليله سياه سنا مكى پوست بليله امله منقى از هريك دو دانك سودهء بروغن بادام شيرين چرب نموده حب ساخته باب كرم فرو برند
[ حب اهليلج اصفر ]
حب اهليلج اصفر كه تنقيهء معده از صفراى مخلوط ببلغم كند هرگاه استعمال كرده شود بعد از قى
صنعت آن
پوست هليله زرد يك درم و نيم سقمونيا يك دانك صبر سقوطرى زرد دو دانك غاريقون سفيد نيم درم كوفته بيخته باب عنب الثعلب سرشته حب سازند
حب اهليلج نافع از براى حكه و جرب و نمش
صنعت آن
پوست هليله زرد صبر سقوطرى از هريك يك درم سقمونياى مشوى كل سرخ از هريك ربع درمى كوفته بيخته حب سازند جمله يك شربت است
[ حب اهليلج از حكيم مير محمد جعفر ولد مولانا حيدر على ]
حب اهليلج كه حكيم مير محمد جعفر ولد مولانا حيدر على ساكن مشهد مقدس حضرت امام رضا عليه السّلام وقتى كه محمود اقا ناظر به زيارت روضه رضويه على ساكهنا الف الف السلام و الصّلوة و التحية و الثنا رفته بودند معزى اليه را حمى ربع عارض كرديده بود حكيم معزى اليه به اين حب اهليلج بدستورى كه مرقوم ميكردد علاج فرموده بودند و دستور آن را عاليجاه معظم اليه كرفته بودند و دستور مرقوم به اين طريق است كه حب اهليلج موافق نسخه بايد كه صاحب حمى ربع در غير يوم راحت وقت طلوع صبح دو مثقال فرو برده از عقب آن قهوه دارچينى پياله بنوشد غذا نخوداب كوشت خروس بچه مشروط بانكه در روز اول راحت كلقند افتابى هفت مثقال سكنجبين هفت مثقال با عرق كاوزبان تناول كرده باشد و غذا يوم اوّل راحت قيمه شوربا از كوشت بره تناول و در جميع اوقات صاحب اين تب از حموضات و لبنيات و بقول اجتناب نمايد
صنعت اين حب اهليلج
پوست هليله زرد پوست هليله كابلى هليله سياه سنا مكى از هريك