سرخ از هريك سه مثقال ياقوت رمانى ريوند خطائى اسارون سعد كوفى عود هندى اذخر مكى صندل سفيد پوست زرد اترج ساذج هندى بسد يشب سبز تخم بادرنجبويه درونج عقربى دانه هيلبوا زرشك منقى عنبر اشهب ورق طلا ورق نقره از هريك دو مثقال مشك تركى يك مثقال شير امله منقى نود مثقال آمله را با كلاب نود مثقال و آب باران پنج رطل بجوشانند تا مهرا شود از پرويزن بكذرانند و با يك وزن و نيم مجموع ادويه قند سفيد و مثل آن عسل سفيد خوشبوى را مصفى بقوام اورند ادويه را بدستور مقرر بان معجون سازند
انوشداروى لؤلوى عنبرى تصرف حكيم ركن الدّين مسعود شيرازى
صنعت آن
مرواريد ناسفته سنبل الطيب شقاقل مصرى بسباسه از هريك سه مثقال غنچه كل سرخ منزوع الأقماع بهمن سرخ بهمن سفيد از هريك شش مثقال سعد كوفى طباشير سفيد صندل سفيد زرشك منقى از هريك پنج مثقال اسارون زعفران قاقلهء كبار قاقلهء صغار جوزبوا خولنجان دارچينى بادرنجبويه ساذج هندى كشنيز خشك مقشر از هريك دو مثقال مشك تبتى خالص عنبر اشهب از هريك نيم مثقال شير امله منقى يك رطل فانيذ سنجرى نيم من عسل مصفى يك و نيم من ربّ به شيرين سى مثقال بدستور مقرر تركيب نمايند شربتى يك مثقال نافع باد
فصل در بيان جوارشاتى كه اصل و عمود در انها امله است
[ جوارش املج تاليف حكيم علاء الدّين منصور ]
جوارش املج تاليف حكيم علاء الدّين منصور صاحب طب منصور معده را قوّت دهد و اشتهاى طعام اورد و سردى معده را بهبرد و مقوى قلب و كبد و مقرح است و خفقان بارد را زائل كند
صنعت آن
شير املج بيست مثقال پوست بيرون پسته سه درم مصطكى رومى سه درم پوست اترج زرشك بيدانه عود قمارى از هريك سه درم عنبر اشهب يك مثقال سنبل الطيب دو درم قند سفيد يك من و نيم قند را بقوام آورده ادويه را كوفته بيخته بان سرشته بر روى سنك ريزند و بطريق لوزيات بريده نكاه دارند
[ جوارش املج از تاليف محمّد هاشم مخاطب بحكيم معتمد الملوك علوى خان ]
جوارش املج قلمى فرمودهاند كه از تاليف بنده درگاه محمّد هاشم مخاطب بحكيم معتمد الملوك علوى خان محمّد شاهى است كه در سنه يك هزار و يكصد و هفتده هجرى در دار الفتح اجين به جهت شاهزادهء و الأنسب محمد بيدار بخت بن محمّد اعظم شاه بن اورنك زيب عالم كير كوركانى تاليف نموده به نهايت مفيد امده اين جوارش معده را قوت دهد و اشتهاى طعام آورد و حرارت كبد را تسكين دهد و مقوى معده حار رطب است و دل را قوت دهد و مفرح قلب است و اسهال مرارى را منفعت دهد و معده را باصلاح آورد
صنعت آن
شير امله منقى دوازدهء مثقال طباشير سفيد صندل سفيد سماق زرشك منقى بادرنجبويه كل سرخ منزوع الاقماع پوست بيرون پسته از هريك يك مثقال كشنيز خشك مقشر مغز تخم خرفه مقشر از هريك دو مثقال مرواريد ناسفته چهار دانك عنبر اشهب ورق طلا ورق نقره از هريك دو دانك نبات سفيد ربّ به شيرين از هريك دو وزن ادويه بدستور مرّتب نمايند
جوارش آمله لؤلوى ديكر تاليف آن مرحوم به جهت منافع مذكوره
صنعت آن
شير امله منقى هفت توله زرشك بيدانه دو توله در آب خالص و كلاب و عرق كاوزبان و آب انار شيرين و آب انار ترش و عرق بيدمشك و عرق بادرنجبويه از هريك ده توله از پارچه بپالايند پس يك سير نبات سفيد داخل كرده بقوام آورند پس مرواريد ناسفته ياقوت رمانى كهرباى شمعى دارچينى مصطكى از هريك ششماشه دانه هيلبوا طباشير سفيد ابريشم مقرض صندل سفيد كل كاوزبان كشنيز خشك مقشر از هريك يك توله ورق طلا ورق نقره از هريك سه ماشه پوست زرد اترج نه ماشه عنبر اشهب سه ماشه بدستور به آن سرشند شربتى شش ماشه
جوارش آمله ساده كه همين منافع دارد
صنعت آن
شير امله بيست درم پوست بيرون پسته سه درم زرشك بيدانه صندل سفيد از هريك پنج درم حب الأس كل سرخ منزوع الاقماع خشك كرده از هريك سه درم قند سفيد يك من و نيم كلاب يك چهار يك من تبريز بدستور مرّتب سازند و بر سنك ريخته بطريق لوزيات بهبرند
جوارش آمله لؤلوى ديكر
صنعت آن
آمله مقشر چهاردهء مثقال آب زرشك آب سماق از هريك نه مثقال صندل سفيد ابريشم مقرض كل كاوزبان دانه هيلبوا بادرنجبويه دارچينى مرواريد ناسفته از هريك دو مثقال كل سرخ خرفه مقشر از هريك سه مثقال عنبر اشهب مشك خالص ورق نقره ورق طلا از هريك يك مثقال زعفران شش ماشه نبات سفيد و هفت مثقال ربّ آلو رب سيب ولايتى ربّ انار شيرين از هريك بيست مثقال كلاب عرق بيدمشك عرق كاوزبان از هريك بيست و پنج مثقال اجزا را كوفته بيخته مرواريد را صلايه نموده نبات را در عرقيات بقوام آوردهء ربوب را داخل كرده تير بزنند تا چون معجون شود و وقت فرود آوردن مشك و عنبر و مرواريد و ورق طلا و ورق نقره داخل نموده تير زده فرود آورده در ظرف چينى نكاه دارند خوراكى از ششماشه تا يك توله با عرقيات مناسبه بخورند
[ جوارش املج مقوى معده ]
جوارش املج معده و قلب را قوّت دهد خفقان را زائل كند و قوّت تمام اورد و كبد را قوى كرداند و اين جوارش را منافع بسيار است
صنعت آن
آب به اصفهانى آب سيب اصفهانى آب اترج آب انار شيرين آب امرود آب سيب ترش آب ليمو آب زرشك منقى آب سماق از هريك دو اوقيه نبات سفيد يكمن كلاب عرق بيدمشك از هريك نيم رطل شير امله بيست درم شير آمله را در آب بهپزند تا مهرا شود و بيالايند و بابها و عرقها يك جا كرده بقوام اورند پس مصطكى و عود خام زعفران طباشير سفيد سنبل الطيب قرفه دارچينى از هريك دو درم پوست بيرون پسته پوست اترج حب الاس از هريك سه درم كوفته بيخته بان سرشته جوارش سازند و زياده نمودن اجزا و كم كردن بحسب مزاج و احتياج به عهده طبيب است كه بحسب مزاج هر شخصى اضافه و كم نمايند و اكر ضعف قلب باشد و در مزاج حرارت نباشند عنبر اشهب يك مثقال و مشك خالص دو دانك اضافه نمايند و اكر وزن حب الاس ده درم كنند و بآمله بهپزند تا مهرا شود پس بپالايند بهتر است و اكر خواسته باشند آمله را به پزند بلكه با سائر ادويهء كوفته بيخته بعد از آنكه نبات و ابها و عرقها بقوام آوردهء باشند داخل كنند جائز است و همچنين اكر آب زرشك را بكيرند بلكه سه درم زرشك منقى از حب را كوفته بيخته با سائر ادويه داخل نمايند جائز است و اكر سه درم غنچه كل سرخ منزوع الأقماع مسحوق داخل نمايند صواب باشد
[ جوارش املج آن مرحوم به جهت شاهزاده رضا قلى ميرزا ]
جوارش املج آن مرحوم به جهت نواب بندكان عالى متعالى شاهزاده والاجاه رضا قلى ميرزا ولد ارشد نادر شاه صاحب قران نوشته
صنعت آن
هليله مربا يكصد پنجاه مثقال با كلاب نيم من و آب يكمن بهپزند تا مهرا شود و از پالايش بيرون كرده قند سفيد يكمن عسل مصفى نيم من داخل كرده بقوام اورند پس بكيرند شير امله منقى بيست مثقال پوست بيرون پسته مصطكى رومى خار حسك دارچينى عود هندى خام ابريشم مقرض از هريك سه مثقال زرشك منقى پنج مثقال عنبر اشهب ورق طلا ورق نقره از هريك يك مثقال داخل كرده معجون سازند و اكر خبث الخديد مدبر هفت مثقال در اين جوارش داخل نمايند بهتر است
جوارش املج ديكر
[ صنعت آن ]
آب ليمو آب سماق از هريك ده درم قند سفيد نيم من بقوام آورده آمله منقى پنج درم عود قمارى خام سه درم مصطكى دو درم عنبر اشهب نيم مثقال كوفته بيخته بدستور جوارش سازند
[ جوارش املج ديگر مقوى معده حار است ]
جوارش املج ديكر مقوى معده حار است و اشتها آورد و طعام هضم كند و اسهال صفراوى باز دارد و دماغ را قوّت و خفقان حار را فائده دهد و بوى دهان خوش كند
صنعت آن
شير آمله منقى بيست درم زرشك منقى صندل سفيد از هريك پنج درم كل سرخ منزوع الاقماع سماق پوست زرد اترج حب الأس پوست بيرون پسته از هريك سه درم مصطكى يك درم مشك تبتى يك دانك عنبر اشهب نيمدانك قند سفيد يكمن كلاب يكمن قند را بكلاب حل كرده بقوام آورند و اجزا را كوفته بيخته بان بسرشند شربتى از آن سه درم
[ جوارش املج آن مرحوم به جهت به جهت رضا قلى ميرزا ولد ارشد نادر شاه ]
جوارش املج تاليف آن مرحوم كه به جهت