پس از شش ماه كه از ساختن آن كذشته باشد و قوتش تا بيست و يك سال باقى ميماند و در شفاء الاسقام مسطور است كه قوتش تا پنج سال باقى ميماند و اين معجون مضر است به خداوند صفرا و نكايت و ضرر مىرساند به خداوند سودا به زودى مداومت آن فاسد ميكرداند بدن و عقل را و ساقط ميكرداند اشتهاى طعام را و شهوت باه را و افساد رنك مىكند و ضعيف ميكرداند قوتها را و جائز نيست از براى اصحاب استعمال آن زياده بر يك مرتبه در هفته و شربتش از يك نخود است تا دو درم و بايد دانست كه مىافتد مردم اين عصر بمركها و مىيابند از آن مضرتهاى عظيم و غالب و فساد آن درين زمان از جهت آن است كه افيون و بزر البنج را در آن زياده ميكنند و قبل از كذشتن شش ماه استعمال ميكنند و هر روز از آن ميخورند ميفرمايند كه بلكه جمله مضار آن درين زمان آن است كه اطبا در آن و در افلونياى فارسيه تصرفات نمودهاند كه تركيب آن مشوش و مضر ساخته چنان كه در ذكر افلونياى كذشت و بعنوان اعتياد هر روز از آن اضعاف مضاعف از وزن شربت آن ميخورند و شيخ داؤد كفته كه مصلح ضرر نسخهء برشعثا شراب ريحانى جيد است و حلواهاى سكرى و مرغ فربه و قائم مقام آن است افيون يعنى چون وقت استعمال آن برسد و حاضر نباشد آن و حادث كردد خفقان و ساقط شود قوتها و نفس در سينه پيچيده شود و نيز قائم مقام افيون است برشعثا چون وقت اخذ افيون درايد حاضر نباشد و حالات مذكوره عارض كردد و مستغنى ميسازد شخص را از استعمال برشعثا از استعمال قطران شامى ابيض و معجون عود و حب مراره و مراره بقر و اسود سليم
برشعثاى قديم به نسخه معمول كه بهترين نسخها است
صنعت آن
فلفل سفيد بزر البنج سفيد از هريك بيست درم افيون ده درم زعفران پنج درم عاقرقرحا فربيون دارچينى سنبل الطيب از هريك يك درم عسل مصفى سه وزن ادويه بدستور مقرر معجون سازند و اين نسخهء همان نسخهء افلونياى شيخ رئيس است باضافه دارچينى
برشعثاى قديم به نسخهء ديكر
صنعت آن
فلفل سفيد بزر البنج سفيد از هريك بيست مثقال افيون ده مثقال زعفران پنج مثقال عاقرقرحا افربيون سنبل الطيب دارچينى جندبيدستر از هريك يك مثقال كوفته بيخته بعسل سفيد خام بسرشند و بعد از شش ماه استعمال نمايند و اين نسخه نيز همان نسخه قبل است الا آنكه جندبيدستر زياده داخل دارد و وزن ادويه بجاى درم مثقال است
برشعثاى قديم به نسخه محمود بن الياس شيرازى
صنعت آن
فلفل سفيد فلفل سياه از هريك بيست درم بزر البنج سفيد افيون كازرونى از هريك ده درم زعفران پنج درم افربيون سنبل الطيب عاقرقرحا از هريك يك مثقال كوفته بيخته بعسل مصفى يكصد و پنجاه درم معجون سازند و در ظرف چينى كرده چهار ماه در جو كذارند پس استعمال نمايند شربتى يك مثقال و شايد اينكه قلمى شده مطلقا كه شربتى يك مثقال سهو از كاتب باشد يا از مصنف چه اكثر مردم را يك مثقال آن كشنده است و اكر نكشد البته ضررهاى عظيم مىرساند پس چكونه صحيح باشد آنكه شربتى از آن يك مثقال باشد
برشعثاى قديم منقول از ترويح الأرواح
صنعت آن
فلفل سفيد افيون از هريك هفت درم بزر البنج سفيد پنج درم زعفران دو درم فرفيون عاقرقرحا سنبل الطيب از هريك يك درم عسل سفيد مصفى سه وزن مجموع ادويه بدستور مقرر معجون سازند و در ظرف چينى كرده در جو دفن سازند و بعد از شش ماه استعمال نمايند
برشعثاى قديم به نسخه ديكر
صنعت آن
فلفل سفيد بزر البنج از هريك بيست درم افيون ده درم زعفران پنج درم عاقرقرحا سنبل الطيب از هريك يك درم افيون را در شراب حل كرده باقى ادويه را كوفته بيخته بان بسرشند و در سايه خشك كرده باز سوده با عسل سه وزن ادويه معجون سازند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى از يك نخود تا يك درم بحسب عادت
[ برشعثاى ابو البركات به نسخهء ابن جزله ]
برشعثاى ابو البركات به نسخهء ابن جزله نافع است از براى امراض قلب و معده و امراض مرارى و سوداوى و وسواس و ماليخوليا و بيخوابى و استسقا و ابن جزله منافع بسيارى از براى اين برشعثا ذكر كرده كه ذكر آن موجب تطويل است اكر ارادهء اطلاع بر انها باشد در منهاج مطالعه آن نمايند
صنعت آن
فلفل سفيد فاشرى فرنجمشك فو بزر البنج سفيد از هريك ده درم زعفران زراوند طويل جنطياناى رومى عنصل مشوى جدوار خطائى از هريك چهار درم حب الغار افيون مرمكى صافى از هريك هفت درم عاقرقرحا سنبل الطيب رومى جندبيدستر از هريك دو درم افربيون يك درم كوفته بيخته با سه وزن مجموع ادويه عسل مصفى معجون سازند و بعد از شش ماه به كار برند و در نسخه ديكر اين برشعثا مرواريد ناسفته هفت درم داخل است و وزن جندبيدستر يك درم
برشعثاى ابو البركات به نسخهء ديكر
صنعت آن
فلفل سفيد بزر البنج سفيد از هريك ده درم افيون پنج مثقال جندبيدستر يك مثقال عود بلسان دو مثقال زعفران دو درم و نيم عاقرقرحا عود هندى سنبل الطيب زرنباد سليخهء سياه بهمن سرخ بهمن سفيد از هريك يك درم خشخاش سفيد نيم مثقال افربيون نيم درم كوفته بيخته بروغن بلسان يا روغن زيتون چرب نموده با عسل مصفى سه وزن ادويه معجون سازند
[ برشعثاى ابو البركات به نسخه حكيم مير محمد مؤمن ]
برشعثاى ابو البركات به نسخه حكيم مير محمد مؤمن كفته كه اين معجون در اكثر خواص بهتر از مثروديطوس است و به جهت تب ربع مكرر به تجربه رسيده
صنعت آن
ميعه سائله مرمكى صافى كمارزيوس زعفران جنطيانا از هريك يك مثقال طين مختوم افيون سنبل الطيب صمغ عربى جندبيدستر غاريقون سفيد از هريك سه مثقال اقاقيا هوفاريقون فطراساليون از هريك دو مثقال قصب الذريره دارشيشعان حب الغار عصاره لحية التيس از هريك پنج مثقال زراوند طويل ريوند چينى اسارون حماما جعده روغن بلسان از هريك سه مثقال و اكر روغن بلسان نباشد بدل آن زيت كهنه دو وزن روغن بلسان كنند و ادويه را كوفته بيخته بدان چرب نموده با دو وزن مجموع عسل سفيد مصفى معجون سازند
برشعثاى ابو البركات ديكر نسخهء حكيم مير محمّد مؤمن منقول از تحفة المؤمنين
صنعت آن
دارفلفل سليخه سياه و جنطيانا از هريك دو مثقال دارچينى سه مثقال جندبيدستر چهار مثقال فقاح اذخر زراوند طويل سنبل الطيب زنجبيل پودنه خشك از هريك هفت مثقال افيون ده مثقال زعفران ده درم انيسون تخم كرفس بزر البنج سفيد از هريك ده مثقال و نيم روغن بلسان يا روغن كل سرخ هركدام كه باشد ده مثقال عسل سفيد مصفى به قدر كفايت بدستور مقرر معجون سازند
برشعثاى ابو البركات منقول از خط شيخ بهاء الدّين طبيب
صنعت آن
افيون فلفل سفيد از هريك بيست مثقال زعفران بزر البنج سفيد از هريك ده مثقال افربيون دو درم و نيم عاقرقرحا دو درم عسل مصفى سه وزن ادويه بدستور مقرر معجون سازند
برشعثاى محمّد بن زكريا رازى
صنعت آن
سنبل الطيب فقاح اذخر زعفران زراوند طويل از هريك ده مثقال دارفلفل جنطياناى رومى سليخه دارچينى جندبيدستر از هريك چهار مثقال زنجبيل پودنه خشك از هريك هفت مثقال افيون پانزده مثقال عسل سه وزن ادويه كوفته بيخته بروغن بلسان يا روغن كل سرخ هركدام كه باشد ده مثقال چرب نموده با عسل بدستور مقرر معجون سازند و در نسخهء ديكر وزن افيون ده مثقال است
برشعثا ديكر
صنعت آن
مصطكى رومى دارچينى كندر از هريك دو مثقال فلفل سفيد يك مثقال زعفران نيم مثقال افيون پنج درم ادويه كوفته بيخته با سه وزن مجموع ادويه عسل مصفى معجون سازند
برشعثا ديكر
صنعت آن
دارفلفل جنطياناى رومى جندبيدستر سليخهء سياه از هريك ده درم افيون پانزده درم انيسون تخم كرفس پوست بيخ كرفس از هريك بيست درم فلفل سى درم قسط تلخ فواسارون از هريك ده درم زنجبيل فودنج خشك از هريك هفت درم روغن بلسان ده درم عسل مصفى سه وزن ادويه بدستور مقرر معجون سازند و بعد از شش ماه استعمال نمايند و اين مركب با اندك تفاوتى معجون غياثى است در معاجين افيونى ذكر خواهد شد
برشعثاى ابو البركات به نسخهء ديكر
كفتهاند كه اين نسخه بهترين نسخهاى برشعثا