حب الخروع و بسيار سعوط كند بان با روغن شونيز و همچنين صاحبان لقوه و تشنج و استرخاى آن مخلوط به نفط سفيد كرده بان تدهين نمايند و صاحبان ماليخوليا و اختلاط عقل و وسواس و توحش بعد تنقيه با شرابى كه در آن كاوزبان و بادرنجبويه خيسانيده باشند و صاحب بخر استعمال آن كند مدّت زيادتى نور قمر خواه بخورد و خواه طلا كند و از براى زلق امعا مقدم بايد داشت بر استعمال آن استعمال حقنههاى مناسبه و در قولنج با سداب و زيره و در علت اختناق رحم بايد كه ممزوج نمود بان مثل آن از هريك از سقمونياى و صمغ عربى و بعضى بجاى سقمونيا شبرم كفتهاند و در رعشه پيش از استعمال آن بايد كه نطول كند بر اطراف آب كرم و در داء الفيل بايد كه مقدم داشت بر استعمال آن نطول كردن باب سرد و بعد از فصد عرق كعب و از براى ديدان با پوست بيخ انار و قصب الذريره و زيت و در سموم با مطبوخ عسل و بايد كه بكشد مخلوط اين ترياق را در عسل به چشم و از براى درد دندان نكاه دارند آن را بر روى دندانى كه درد دارد در دهان و از براى درد كوش آن را بروغن بادام تلخ حل كرده در كوش بچكانند و بعضى كفتهاند كه باب كرم حل كرده در كوش بچكانند و اين خطا است و در اوجاع رحم بخور كنند بان بافودنج و همچنين در مثانه با زيادتى مقل ازرق و همچنين در حميات مطلقا هرگاه كرديده باشد مزمن و شفائى كفته كه زنبور كزيده را در سركه دهند و در سركه حل كرده بر موضع لذع بمالند و از جهت مضرت ادويهء سميه مثل افيون و شوكران و افرفيون و شوكران و فرفيون و ذراريح و امثال انها در شراب دهند و از براى فالج و استرخا و لقوه و رعشه در ماء الاصول دهند و از براى جذام در ماء الجبن و خداوند آن حب القرع و ديدان را در طبيخ قيصوم و در ضيق النفس با سكنجبين عنصلى و از براى احتباس طمث و اخراج جنين ميت در طبيخ ابهل يا در طبيخ مشكطرامشيع يا با طبيخ سداب حكيم محمّد تقى در قرابادين خود كفته كه عقرب كزيده را در شراب دهند خداوند آن شهوت كلبى را در مقدار سه اوقيه شراب ممزوج دهند و خداوند صرع را اندر سكنجبين عنصلى دهند هم در سكنجبين عنصلى حل كرده غرغره نمايند و خداوند برص را اندر ماء العسل و خداوند قولنج را در طبيخ باديان و زيرهء كرمانى و خداوند آن حب القرع و ديدان را در طبيخ زيره و خداوند درد كرده و مثانه را در طبيخ كرفس و صاحب اسهال خون را و صاحب قروح امعا را با آب سماق بدهند شيخ الرئيس كفته بايد كه خورده شود اين ترياق از براى تقيت حصاة كليه و مثانه با طبيخ كرفس
فصل در بيان حبوب اقراص الأفاعى
[ حبّ اقراص افاعى بنهايت مقوى باه ]
حبّ اقراص افاعى بنهايت مقوى باه و ممسك منى است و جميع اعضاى رئيسه را قوّت دهد
صنعت آن
اقراص افاعى بيست مثقال تخم خرفه مقشر تخم خشخاش از هريك ده مثقال جدوار خطائى مجرب دو مثقال فادزهر حيوانى برى اصطهباناتى يك دانك عنبر اشهب موميائى دار بجردى مشك تبتى خالص از هريك نيم مثقال عود قمارى دارچينى قرنفل خيربوا كل سرخ منزوع الاقماع شقاقل مصرى سعد كوفى ايرسا از هريك دو مثقال صندل سرخ مرواريد ناسفته دارفلفل بهمن سرخ از هريك پنج مثقال زرنباد بهمن سفيد سنبل الطيب خصية الثعلب مصرى از هريك سه مثقال صمغ عربى يك دانك و نيم افيون سه مثقال زعفران هفت مثقال پوست تخم مرغ مكلس يك مثقال كوفته بيخته بشيرهء نبات سرشته حبها سازند هر حبى بقدرى نخودى به ورق نقره يا ورق طلا پيچيده و ورق طلا بهتر است نكاه دارند شربتى دو حب
صنعت اين حب به نسخهء ديكر
اقراص افعى بيست مثقال خصية الثعلب مصرى تخم خرفه مقشر تخم خشخاش سفيد از هريك ده مثقال صندل سفيد مرواريد ناسفته دارفلفل بهمن سرخ بهمن سفيد از هريك پنج مثقال جدوار خطائى مجرب دارچينى قرنفل دانه هيل و ورق كل سرخ شقاقل مصرى سعد كوفى ايرسا زعفران از هريك دو مثقال فادزهر اصطهباناتى حيوانى يك دانك عنبر اشهب مشك تبتى از هريك نيم مثقال موميائى دارابجردى صمغ عربى از هريك يك دانك و نيم عود قمارى خام زرنباد سنبل الطيب افيون از هريك سه مثقال كوفته پخته بشيرهء نبات سرشته حبوب سازند هر حبّى به قدر نخودى
صنعت اين حب به نسخه ديكر
قرص افعى بيست مثقال تخم خشخاش خصية الثعلب مصرى از هريك ده مثقال صندل سفيد مرواريد ناسفته جدوار خطائى مجرب بهمن سرخ بهمن سفيد زعفران از هريك يك مثقال و زرنبار دارچينى ايرسا شقاقل مصرى سنبل الطيب از هريك سه مثقال عود قمارى قرنفل فلفل دارفلفل غنچهء كل سرخ سعد كوفى از هريك دو مثقال تخم خرفه مقشر پوست تخم مرغ مكلس از هريك يك مثقال عنبر اشهب مشك تركى از هريك نيم مثقال صمغ عربى يك دانك و نيم بادزهر حيوانى مجرب يك دانك كوفته بيخته با شيره نبات سفيد بقوام آورده سرشته حبوب سازند هر حبى به قدر نخودى به ورق طلا پيچيده خشك كرده نكاه دارند شربتى پنج حب تا هفت حب
[ حب قرص افعى له قدس سره در تقويت باه ]
حب قرص افعى له قدس سره در تقويت باه و امساك و تقويت اعضاى رئيسه و اوردن نشاط بىنظير است
صنعت آن
جوزبوا پنج مثقال عدد ميان انها را خالى كرده از افيون كاوزبان پر كرده انها را بخمير كرفته در روغن كاو بريان نموده پس خمير را از انها جدا كرده اقراص افاعى هفت مثقال جداور خطائى مجرب صندل سفيد بهمن سرخ بهمن سفيد شقاقل مصرى خصية الثعلب مصرى از هريك پنج مثقال عود قمارى غرقى زرنباد درونج عقربى كبابه چينى كل كاوزبان زعفران لسان العصافير اسارون سنبل الطيب مصطكى قرنفل ورق كل سرخ ايرسا فلفل سيا هيلبوا قاقله كبار بسباسه بادرنجبويه و زرنب تخم هليون دارچينى مغز حب السمسه مغز حب الزلم مغز چلغوزه مغز نار جيل مغز حب القطن از هريك دو مثقال مايه شتر اعرابى صمغ عربى كثيرا تخم خشخاش سفيد تخم خرفه مقشر از هريك پنج مثقال عنبر اشهب مشك تركى ورق طلا ورق نقره از هريك نيم مثقال نبات سفيد ده مثقال صمغ عربى كثيرا در آب حل كرده ادويه كوفته پخته حبوب سازند هر حبى به قدر نخودى به ورق طلا و نقره پيچيده و خشك كرده نكاه دارند شربتى دو حب
حب قرص افعى منقول از اكليل محمد ذكريا در تقويت باه بىنظير است
صنعت آن
خصية الثعلب مصرى خولنجان خردل سرخ از هريك سه مثقال مايهء شتر اعرابى قرص افعى زنجبيل كش خرما از هريك يك مثقال كوفته بكلاب سرشته حبوب سازند
[ دهن الافاعى نافع است از براى سموم و تحليل مواد بارده ]
دهن الافاعى نافع است از براى سموم و تحليل مواد بارده از جلد و براى جذام و جلاى اثار جلد مانند قوبا و داء الثعلب و سعفه و استرخا و تدهين بان چند روز پى هم ساقط ميكرداند نفث بواسير را و مجرب است و از براى تقويت باه بسيار مفيد است
صنعت آن
بكيرند مرفهء افاعى را كه افاعى را از براى اقراص بدستور مزبور پخته و كوشت آن را براورده باشند از براى ساختن اقراص و به وزن آن مرقه روغن زيتون داخل كرده در ديكى پاكيزه چندان بجوشانند كه آب برود و روغن بماند در شيشه كرده نكاه دارند و بوقت حاجت به كار برند
[ دهن الافاعى موسوم بدهن المفاصل ]
دهن الافاعى موسوم بدهن المفاصل صاحب خلاصه التجارب كفته كه از مخترعات اطباى هند است جهت تحليل ورمهاى خبيث خصوص از مفاصل
صنعت آن
بكيرند افعى سياه و سر و زنب آن را بيفكنند و شكم آن را پاك كنند و پارچه پارچه كرده در روغن شبت اندازند و چهل روز در افتاب يا سايه بهپرورند و اكر در آب شبت بجوشانند تا مضمحل كردد و بپالايند و روغن كنجد بر آن افكنند و باتش ملايم بجوشانند تا آب برود و روغن بماند پس به كار برند بهتر است