تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى ) — صفحة 648

مساهمون:

ص٦٤٨
كذاشته باشند و روز هفتم كيسه را نيكو بمالند و بفشارند و دور كنند و مرتبه ديكر ادويه را تازه نمايند و در آن افكنند و هفت روز ديكر در افتاب كذارند و بدستور هر روز كيسه را بمالند و بفشارند و چون روز هفتم شود كيسه را نيكو بمالند و بفشارند و دور كنند و مرتبه سيوم ادويه تازه را نيز در كيسه كتان فراخ بدستور دو مرتبه مزبور نموده در آن اندازند و هفت روز ديكر در افتاب نهند و هر روز چند مرتبه كيسه را بمالند و بفشارند و در روز اخر كه روز بيست و يكم است كيسه را بمالند و بفشارند و دور كنند و شراب را در قرابه زجاجى نكاه دارند شربتى چهل درم و كفته كه اين شراب در سوء مزاج بارد مادى كبد بعد از استفراغ و در سوء مزاج بارد ساذج آن بدون استفراغ به كار دارند كه باذن اللّه تعالى نافع است

[ شراب افسنتين ديگر كه منسوب است بجالينوس ]

شراب افسنتين ديكر كه منسوب است بجالينوس معده را از صفرا پاك كند خصوص وقتى كه با حب ايارج بنوشند و چون صاحب ماليخولياى مراقى را فصد كرده و مسهل خورانيده باشى و هفته بر آن كذشته باشد بايد كه بياشامانى او را شراب افسنتين به جهت آنكه تنقيه معده مىكند

صنعت آن

افسنتين رومى پنج درم غنچهء كل سرخ بيست درم در يكمن آب به‌پزند تا بربع رسد پس بپالايند و با يك رطل قند سفيد بقوام اورند و در نسخه ديكر منقول از جالينوس چنين مسطور است كه بعد از پالودن اين مطبوخ را در شيشه كنند و نكاه دارند و هر روز چهل درم آن را با ده درم نبات سفيد و يك درم ايارج فيقرا بنوشند و در نسخهء سيد مظفر الدّين شفائى ده درم تربد سفيد درين شراب داخل است و كفته كه با يكمن قند سفيد بقوام اورند

[ شراب افسنتين منسوب بجالينوس به نسخهء سيد اسمعيل در ذخيره ]

شراب افسنتين منسوب بجالينوس به نسخهء سيد اسمعيل در ذخيره كه در علاج عب غير خالص ذكر كرده و كفته اين شراب در اين علت بعد از ظهور نضج به كار آيد و نيز اين شراب معده را از اخلاط فاسده پاك كند

صنعت آن

افسنتين رومى پنج درم تربد سفيد پوست تراشيده دو درم سنبل الطيب يك درم غنچهء كل سرخ پانزده درم در سه من آب بجوشانند تا بيك من برسد پس بپالايند و هر روز صبح چهل درم آن را با ده درم شكر سفيد بخورند و بعضى اوقات يك درم صبر سقوطرى در اين شراب داخل نمايند

[ شراب افسنتين كبير منسوب به شيخ الرئيس رحمه اللّه ]

شراب افسنتين كبير كه شيخ الرئيس رحمه اللّه تعالى در قرابادين قانون ذكر كرده مقوى معده و اعصاب و دماغ و جكر و مفتح سدها و مسهل صفرا است

صنعت آن

غنچهء كل سرخ منزوع الاقماع هشت درم غاريقون سفيد هش چهار درم صبر زرد سقوطرى دو درم مصطكى رومى تخم كرفس اذخر مكى انيسون از هريك يك درم نعناع خشك افسنتين رومى اصل السوس پوست تراشيده حاشا از هريك سه درم پودنه باغى خشك يك درم و نيم زعفران بيخ كرفس پوست بيخ رازيانه اصل از هريك دو درم مجموع را كوفته در شراب انكورى يك‌صد و هشت رطل بجوشانند تا به نصف رسد پس بپالايند و با يك رطل و نيم عسل مصفى بقوام اورند و فرود آورده بكذارند تا سرد شود و در شيشه نكاه دارند شربتى يك اوقيه تا دو اوقيه

شراب افسنتين كبير به نسخهء سيد اسمعيل كه در ذخيره در علاج غب غير خالص ذكر كرده

صنعت آن

افسنتين رومى هفت درم مصطكى رومى اذخر مكى ساذج هندى صبر زرد سقوطرى سنبل الطيب غاريقون هش سفيد كل سرخ از هريك دو درم زعفران نيم درم همه را در دو من آب به پزند تا به نصف رسد پس بپالايند و با يك من قند سفيد يا عسل سفيد مصفى يا ترنجبين خالى از خاشاك و تخم بقوام اورند و بعضى در اين شراب پودنه خشك و بيخ رازيانه و بيخ كرفس از هريك يك درم انيسون رازيانه اسارون از هريك نيم درم داخل نموده‌اند

[ صنعت اين شراب به نسخه حكيم سيد محمد مؤمن ]

صنعت اين شراب به نسخه حكيم سيد محمد مؤمن كه در قرابادين تحفة المؤمنين آورده و كفته كه موافق نسخه قدما است افسنتين رومى چهار مثقال غاريقون هش سفيد مثل آن غنچه كل سرخ هشت مثقال صبر سقوطرى زرد بيخ كرفس حاشا بيخ رازيانه از هريك دو مثقال مصطكى رومى انيسون تخم كرفس از خرمكى اسارون شامى سنبل الطيب ساذج هندى از هريك دو مثقال و نيم نعناع خشك اصل السوس از هريك سه مثقال پودنه خشك زعفران از هريك يك مثقال و نيم همه را در هشت رطل شراب كهنه بجوشانند تا به نصف رسد و با يك رطل و نيم عسل مصفى بقوام اورند و اكر بجاى شراب آب و بجاى عسل شكر كنند دوا باشد فقير كويد كه اكر عسل به حال باشد و بجاى شراب سركه ممزوج باب ريحانى تازه كنند بهتر است و حرمت ندارد و اوفق است بقول بعضى قدما چنانچه ذكر خواهد شد

[ شراب افسنتين صغير ]

شراب افسنتين صغير ماليخوليا مراقى و ضعف معده كه از برودت باشد و ضعف كبد و سوء القنيهء بارد را نافع است و اين شراب تصفيه خون مىكند و منقى معده است و نافع است از براى جميع اقسام ماليخوليا

صنعت آن

افسنتين رومى ده مثقال غنچه كل سرخ منزوع الاقماع بيست مثقال تربد سفيد چهار مثقال غاريقون هش سفيد چهار مثقال سنبل الطيب دو مثقال همه را نيم كوفته در چهارصد مثقال آب بجوشانند تا به نصف رسد پس يك‌صد و بيست مثقال شكر سفيد صافى بعد از آنكه مطبوخ را صافى نموده باشند داخل كرده بجوشانند تا بقوام آيد و اكر وزن تربد را هفت مثقال و سنبل الطيب را چهار مثقال و افسنتين را بيست مثقال كنند قوىتر مىكردد و كاهى زياده كرده مىشود بر اجزاى اين شراب بحسب حاجت مصطكى اذخر مكى ساذج هندى صبر سقوطرى از هريك دو مثقال

شراب افسنتين صغير به نسخه ديكر

صنعت آن

افسنتين رومى ده درم غنچهء كل سرخ منزوع الاقماع سى درم تربد سفيد مدبر هشت درم سنبل الطيب چهار درم همه را نيم كوفته در شش رطل آب بجوشانند تا دو رطل بماند صافى نموده با يك رطل قند سفيد بقوام اورند

[ شراب افسنتين ابن ماسويه نافع معده و كبد ]

شراب افسنتين ابن ماسويه معده و كبد و آلات غذا را بنهايت نافع است و امراض اين اعضا را دفع كند و رياح تحليل نمايند و جميع اخلاط بارده را دفع نمايد و امراض معده را نفع عظيم دارد

صنعت آن

افسنتين رومى پنجاه درم ورق كل سرخ هيجده درم سنبل هندى سه درم شراب ريحانى عصاره به شيرين از هريك يك‌صد و پنجاه درم ادويه را نيم كوفته در شراب و عصاره مذكور چهار ساعت بخيسانند پس بجوشانند و صافى نموده شكر به قدر حاجت داخل كرده شراب رواق به پزند

[ شراب افسنتين به نسخه ابن جزله ]

شراب افسنتين به نسخه ابن جزله در منهاج فساد مزاج و ضعف معده و فساد طحال و صلابت آن را نافع است

صنعت آن

مصطكى رومى سنبل الطيب قاقله كبار دارچينى هيل بواه عود هندى از هريك يك درم افسنتين رومى ده درم كوفته اجزا نيم كوفته در سه رطل آب بجوشانند تا يك رطل رسد صافى نموده با يك رطل قند سفيد بقوام اورند

شراب افسنتين به نسخه ديكر ابن جزله

صنعت آن

مثلث يا نبيذ زبيب جيد هفت رطل عسل مصفى سه من در ظرف زجاجى پاچينى كرده مصطكى رومى قسط تلخ افسنتين رومى از هريك چهار درم اذخر مكى ساذج هندى سنبل الطيب غنچه كل سرخ صبر سقوطرى غاريقون سفيد از هريك دو درم زعفران يك درم ادويه را كوفته در كيسه كتانى كرده در شراب و عسل اندازند و سر ظرف را استوار نموده از هريك دو درم زعفران يك درم ادويه را كوفته در كيسه كتانى كرده در شراب و عسل هفت شبانروز در افتاب كذارند پس آن كيسه را ماليده دور كنند و شراب را در شيشه نكاه دارند

[ شراب افسنتين منقول از قرابادين شفائى ]

شراب افسنتين منقول از قرابادين شفائى معده ضعيف و جكر سرد و طحال را سود دارد و طبع را نرم كند و بادهاى روده را دفع كند

صنعت آن

افسنتين رومى پنجاه درم انيسون كل سرخ سليخه اسارون از هريك
قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى ) — صفحة 648 | محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى