باقر موسوى رحمه اللّه حكيم باشى شاه جم جاه سليمان صفوى
صنعت آن
افتيمون اقريطى پنجاه درم در كيسه كتانى كرده در دو من آب به جوش آورده انداخته دو سه جوش بدهد و ديك را از آتش فرود آورده چندان كيسه را بمالند كه تا قوّت افتيمون باب باز داده شود پس كيسه را افشرده دور نمايند و سركه انكورى كهنه پنج سير من تبريز و قند سفيد يكمن و نيم تبريز داخل كرده بجوشانند تا بقوام آيد شربتى پانزده مثقال
[ سكنجبين افتيمونى ساده به نسخهء ديكر ]
سكنجبين افتيمونى ساده به نسخهء ديكر نافع از براى ماليخوليا و اصحاب وسواس و وحشت و جميع امراض سوداوى
صنعت آن
بكيرند افتيمون پنجاه درم و در ده سير سركهء انكورى و آب به قدر حاجت بخيسانند پس داخل نمايند در آن قند سفيد صافى و دو جوش داده فرود اورند و كيسهء افتيمون را بمالند تا تمام قوّتش بيرون آيد و شيرهاش كشيده شود پس كيسه را فشرده دور نمايند و بقوام سكنجبين آورده شربتى پانزده درم با ماء الجبّن بياشامند
سكنجبين افتيمونى تاليف شيخ الرّئيس رحمه اللّه منقول از نخسهء ابن ابى صادق
صنعت آن
افتيمون اقريطى بسفايج فستقى از هريك ده مثقال خربق سياه يك مثقال خربق را نيم كوفته يك شبانروز در سركهء انكورى كهنه يك رطل كه يك رطل آب خالص در آن داخل كرده باشند بخيسانند پس باتش ملايم بجوشانند و بيندازند در آن خرقهء كه بسته باشند در آن بسفايج فستقى پوست تراشيده نيم كوفته را تا به نصف رسد پس افتيمون را در خرقهء كتّان بسته در آن اندازند و دو جوش ديكر داده از آتش فرود اورند و خرقهء افتيمون را بمالند بسيار تا جميع قوّت افتيمون باب بازايد پس خرقهء ديكر را نيز بمالند و بفشارند و هر دو خرقه را دور كرده سه رطل شكر سفيد صافى داخل نموده باتش ملايم بپزند تا بقوام آيد پس از آتش فرود آورده سرد نموده در شيشهء نكاه دارند
سكنجبين افتيمون مسهل سودا تأليف شيخ الرئيس رحمه اللّه
صنعت آن
بكيرند عسل مصفّى و سركه بدستورى كه در سكنجبين سادهء شيخ الرئيس ذكر مىشود پس بكيرند افتيمون را آن مقدار كه خواسته باشند و بسفايج فستقى و خربق اسود هر دو را نيم كوفته و هر سه را جداجدا در صرهء كتانى كرده سر آن را محكم بسته در ديك اندازند و بپزند چنانچه در سكنجبين سقمونياى در رسم سقمونيا ذكر مىشود و اين نسخه با نسخهء ابن ابى صادق يكيست و تفاوت در صنعت است
صنعت اين سكنجبين به نسخهء ديكر
بسفايج فستقى پوست تراشيده نيم كوفته سى درم خربق سياه نيم كوفته چهار درم افتيمون اقريطى سى درم هريك را على حده در صرّهء كتان متهلهل النّسج كرده و بايد كه نيمهء هريك از صرّهها خالى باشد پس بكيرند سركهء انكورى يك صد درم آب خالص دو رطل در ديك سنكى پاكيزه كرده بجوشانند و دو صرّهء بسفايج و خربق را در آن اندازند و نيكو بجوشانند و زمان به زمان صرّهها را بمالند و چون به نصف برسد افتيمون را در آن اندازند و دو جوش ديكر داده از آتش بركيرند و كيسه را نيكو بمالند و بفشارند تا تمام قوّتهاى دواها بان باز داده شود پس كيسهها را فشرده دور كنند و دو رطل شكر سفيد صافى داخل كرده بقوام اورند پس از آتش فرود آورده سرد نموده در شيشه يا ظرف چينى نكاه دارند شربتى بيست درم در وقت حاجت به كار برند
[ سكنجبين افتيمونى ديگر منقول از شيخ الرّئيس ]
سكنجبين افتيمونى ديكر منقول از شيخ الرّئيس رحمه اللّه نافع از براى اصحاب توحّش سوداوى و صرع و ماليخوليا و خفقان سوداوى و اين سكنجبين منضج موادّ سوداوى است و تنقيهء مادّهء علّت برفق مىكند و نيز بعد از استعمال اين سكنجبين استفراغ موادّ امراض مزبوره بمسهلات خفيفه ميتوان كرد
صنعت آن
افتيمون اقريطى ده مثقال كاوزبان پانزده مثقال تخم كاسنى اصل السّوس تراشيده مرضوض پوست بيخ كاسنى از هريك دوازده مثقال بسفايج فستقى پوست تراشيده نيم كوفته تربد سفيد پوست تراشيده مرضوض از هريك شش مثقال حاشا زوفاى خشك كمافيطوس از هريك چهار مثقال پرسياوشان پنج مثقال تخم بادروج تخم بادرنجبويه تخم فرنجمشك زرنباد درونج عقربى بهمن سرخ بهمن سفيد سنبل الطيّب قاقلهء كبار از هريك سه مثقال و نيم تخم كشوث دوازده مثقال و نيم قند سفيد به قدر حاجت كل قند افتابى به وزن جميع ادويه ادويه را يك شبانروز در سركهء كهنه بخيسانند آن مقدار سركه كه از روى آن ادويه بركردد و بعد از آن چهار رطل آب خالص داخل نمايند و باتش ملايم بجوشانند تا آب برود و سركه بماند كلقند افتابى را در آن حل كرده صافى نموده بقوام اورند شربتى پانزده مثقال و بهتر آنست كه اين سكنجبين را با ماء الجبن بنوشند
[ سكنجبين افتيمونى منقول از ادويهء قلبيهء شيخ الرّئيس ]
سكنجبين افتيمونى منقول از ادويهء قلبيهء شيخ الرّئيس ره و اين سكنجبين همان نسخهء قبل است با بالجمله تفاوتى
صنعت آن
افتيمون اقريطى ده درم بسفايج فستقى پوست تراشيده نيم كوفته شش درم كاوزبان كيلانى پانزده درم حاشا زوفاى خشك كمافيطوس از هريك چهار درم پرسياوشان پنج درم تخم فرنجمشك تخم بادرنجبويه تخم بادروج زرنبار درونج عقربى بهمن سرخ بهمن سفيد قاقلهء ساذج هندى سنبل الطيّب از هريك سه درم و نيم تخم كشوث تخم كاسنى اصل السّوس تراشيدهء مرضوض پوست بيخ كاسنى از هريك دوازده درم كلقند شكرى به وزن تمام ادويه ادويه را نيم كوفته در پنج رطل آب خالص و دو رطل سركهء انكورى كهنه باتش ملايم در ديك سنكى بجوشانند تا نصف وزن سركه باقى ماند و اكر آب زياده باشد بهتر است پس سركه را صافى نموده داخل كنند در آن شكر سفيد صافى مقدارى كه بكرداند طعم سكنجبين را مز اكر احتياج باشد و كلقند كفايت نكند و باتش ملايم بقوام اورند و فرود آورده سرد كرده در شيشهء نكاه دارند شربتى پانزده درم تا بيست درم و ده روز استعمال نمايند وقتى كه مادّهء سودا در بدن بيمار باشد و در نسخهء ديكر اين سكنجبين تربد سفيد سه درم و نيم داخلست و تخم افرنجمشك و زرنباد و درونج داخل نيست و در نسخهء كه بعد از اين ذكر مىشود تربد و اين ادويه داخلست لكن با اين هر دو نسخه اختلاف دارد
سكنجبين افتيمونى مذكور به نسخهء ديكر
صنعت آن
افتيمون ده جزو بسفايج فستقى پوست تراشيده نيم كوفته تربد سفيد محكوك مرضوض از